Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’un, CHP Karabük Milletvekili Cevdet Akay’ın soru önergesi üzerine verdiği yanıtta Proje başvurularının üzerinden 28 ay geçmiş olmasına rağmen, bu süre zarfında konutların sadece yüzde 36,46’sının ihalesinin yapılabildiğini açıkladı.

İlk Evim Projesi’nin Yüzde 63’ünün İhalesi Dahi Yapılmadı

CHP Karabük Milletvekili Cevdet Akay, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’a verdiği soru önergesiyle ‘İlk Evim’ projesinin akıbetini, projenin tamamlanma oranını sordu. Bakan Kurum’un CHP’li Akay’a verdiği cevapla ‘İlk Evim’ projesindeki son durum gözler önüne serildi.

Milletvekili Akay soru önergesini yanıtlayan Bakan Kurum, 250 bin sosyal konut kampanyasında sadece 91 bin 134 adet konutun ihalesinin gerçekleştirildiğini, konutların yüzde 63.54’ünün ihalesinin bile yapılmadığını itiraf etti. İhalesi yapılan 91 bin 134 adet konutun hangi aşamada olduğuna dair ise bir bilgi vermedi.

“2 Yılda Teslim Edilecek Sözünün” Üzerinden 2 Yıl 4 Ay Geçti Ortada Konut Yok

Konu hakkında değerlendirmelerde bulunan CHP Karabük Milletvekili Cevdet Akay, “25 Ekim 2022 tarihinde Ankara’dagerçekleştirilen ‘İlk Evim, İlk İş Yerim Projesi’ temel atma töreninde konuşan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, “Söz verdiğimiz şekilde 2 yıl içinde 250 bin konutluk ilk etabını bitirip hak sahiplerine teslim edeceğiz.” dedi. Aradan 2 yıl 4 ay geçmiş olmasına rağmen konutlar teslim edilmediği gibi konutların yapım ihalesi dahi tamamlanmamış durumda.” dedi.

Konut Krizinin Yaşandığı Bir Dönemde Vatandaş Ortada Bırakıldı

Cumhuriyet tarihinin en büyük sosyal konut hamlesi olarak lanse edilen projenin, Cumhuriyet tarihinin en büyük konut mağduriyetine yol açtığının altını çizen CHP’li Akay, “2022 tarihinde açıklanan sosyal konut projesi, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum tarafından Cumhuriyet tarihinin en büyük sosyal konut hamlesi olarak lanse edilmişti. Bunun üzerinden tam iki yıl geçmiş olmasına rağmen, konutların tamamlanması bir yana yapım ihalelerinin dahi tamamlanmadığı bizzat kendisi tarafından ifade ediliyor.Konut krizinin doruk noktaya ulaştığı bir dönemde sözlerin tutulmaması ve vatandaşlarımızın mağdur edilmesi asla kabul edilemez. Verilen sözlerin tutularak projelerin hızlandırılması ve vatandaşlarımızın mağduriyetinin bir an önce giderilmesini gerekiyor.” ifadelerini kullandı.

Millî Eğitim Bakanlığı'nın 2025 yılı bütçe görüşmeleri sırasında eğitim maliyetlerindeki artışa dikkat çeken CHP Karabük Milletvekili Cevdet Akay, “Velilerimize yüklenen maliyetlerle ilgili çok ciddi artışlar oldu. Öğrenci maliyeti altı yılda yüzde 738 oranında arttı. 2018 yılından bu yana 25 kalem kırtasiye malzemesine yüzde 1.088; giyim kuşama yüzde 1.163; beslenme yüzde 416 olmak üzere ortalama yüzde 738 artış olmuş.” dedi.

Bakanlık Bütçesiyle Halledemediniz Belediyelerimiz Kamu Tüzel Kişisi Olarak Üstüne Düşeni Yaptı

Komisyon görüşmelerinde konuşan TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu üyesi ve CHP Karabük Milletvekili Cevdet Akay, öğrencilere bir öğün ücretsiz yemek taleplerini yineleyerek şunları söyledi: “Öncelikle, sabah, biz, okullarımızda öğrencilerimize bir öğün yemek verilebilmesiyle ilgili sizesandviçi, sütü ve mandalinayı teklif etmiştik. Amacımız, burada bir polemik yaratmak değildi. Siz gittiniz belediyelerin konserlerinden bahsettiniz. İstanbul Büyükşehir Belediyemiz, Ankara Büyükşehir Belediyemiz ve diğer büyükşehir belediyelerimiz ve il belediyelerimiz okullarımızda talep edilmesi durumunda yemek verilebileceğini söyledi; temizlik malzemeleri, temizlik elemanları gönderebileceğini söyledi. Bu konuda da bir kamu tüzel kişisi olarak belediyeler üstüne düşeni yaptı ama siz, Bakanlık olarak gerek olmadığını, sizin kendinizin Bakanlık bütçesiyle bunu halledebileceğinizi ifade ettiniz.

Öğrencilerimizin Rahat Beslenmesini, Ailelerinin Rahat Etmesini Sağlamak Bizim Görevimiz

Genel Başkan Yardımcımız Sayın Suat Özçağdaş da bahsetti. 14 milyon 574 bin öğrencimiz var. Bunlara bir öğün yemek verilebilmesi için de yaklaşık bütçe 190 milyar civarında. Sizin eğitim bütçenizden 2 trilyon 186 milyardan gidersek bütçenin yüzde 8,69'u; merkezî yönetim bütçesinden 1 trilyon 451 milyar üzerinden gidersek bütçenin yüzde 13,08'ine tekabül ediyor. Cumhuriyet Halk Partisi Grubu olarak görevimiz, öğrencilerimiz için Millî Eğitim Bakanlığına bu ödeneği koydurmak ve onların rahat beslenmesini, ailelerinin rahat etmesini sağlamaktı, gayemiz buydu.

Kâr Amacı Gütmeyen Kuruluşlara 7 Milyar Lira Ayrılmış

Kâr amacı gütmeyen kuruluşlara yapılan transferler kalemine baktık, 7 milyar 26 milyon ayrılmış. 2023 yılında 3 milyar 258 milyon harcanmış, 2024 Haziran itibarıyla da 2 milyar 378 milyon harcamış. Sayın Bakanım, bu kâr amacı gütmeyen kuruluşlar kimler, bunlara yapılan transferlerin detayları nedir? Ben iki yıldır bunu soruyorum, soru önergesiyle de sordum, bir cevap alamadım. Siz "Böyle bir ödeme, transfer yok." diyorsunuz ama ben burada çizdim, bakın, size tekrar gösteriyorum.

Velilerimize Yüklenen Maliyetlerde, 8 Yılda Çok Ciddi Artışlar Oldu

Velilerimize yüklenen maliyetlerle ilgili çok ciddi artışlar oldu. 2018 Cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemine göre bir karşılaştırma yaptım, 2024 Eylül başı itibarıyla öğrenci maliyeti altı yılda yüzde 738 oranında artmış. Kırtasiye giderleri var, giyim kuşam var, ulaşım var, beslenme var. 25 kalem kırtasiye malzemesine 2018 yılında 139,15 TL ödenirken 2024 fiyatı 1.653,50 kuruş yani yüzde 1088; Giyim kuşamla ilgili baktığımız zaman, 267'den 3.380'e çıkmış, yüzde 1.163; servis ulaşım 4.275 TL'den 40.671 TL'ye çıkmış. Beslenme 2.010 TL'den 10.380 TL'ye çıkmış, yüzde 416; ortalama yüzde 738 artış. Bu ekonomik koşullarda bu velilerin öğrencilerini okula göndermesi, sağlıklı eğitim verdirmesi mümkün olmuyor. Onun için de bu beslenmeyle ilgili ödeneğin, bugün burada bizim teklif edeceğimiz ödeneğin girmesi çok çok önemli.” şeklinde konuştu.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın bütçesi üzerine konuşan CHP Karabük Milletvekili Cevdet Akay, Bakanlığın üretimin ve istihdamın artırılması için kullandığı sanayinin geliştirilmesine kalemine 56 milyar lira aktarırken Diyanet Başkanlığı’na 130 milyarlık lira kaynak aktarılmasını eleştirdi.

Uzay Ajansına ayrılan payı da eleştiren CHP’li Akay, “Uzay Ajansına ayrılan pay 2 milyar 344 milyon. Şimdi, uzaya uçuş maliyeti 70 milyon dolar. Bu para neye yetecek. Bu parayla uzaya gitsek geri dönemiyoruz” dedi.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın bütçesi üzerine konuşan CHP’li Akay, şunları söyledi:

“Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının bütçe büyüklüğü 124 milyar 497 milyon yani 14 trilyon 731 milyarlık konsolide bütçe büyüklüğünün binde 8’i gibi bir rakama tekabül ediyor. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı için gerçekten çok düşük bir bütçe. Umarım bir dahaki yıl bu bütçeden çok daha fazla yüksek tutarlarda pay alırsınız çünkü sanayicimiz, imalatçımız ve ülke ekonomisinin katkısı açısından, büyümesi açısından çok çok önemli olduğunu düşünüyorum. Cari transferler diğer bakanlıklarda olduğu gibi bütçede yüzde 52 civarında bir paya teşkil ediyor, yaklaşık 65 milyar bir rakam. Biz buradaki harcama detaylarının neler olduğunu, nerelere kanalize edildiğiyle ilgili de bir açıklama sizden bekliyoruz.”

SANAYİ BAKANLIĞINDAKİ KAMU ZARARI SAYIŞTAY RAPORLARINDA

Sayıştay’ın Bakanlık hakkındaki raporuna da değinen Akay'ın konuşmasının devamı şöyle:

“Bakanlığın TÜBİTAK, Uzay ve SAGE’ye tahsis ettiği ODTÜ’nün arsa ve arazileri var. Bu arsa ve arazilerin kayıt değerlerinde noksanlıklar ve hatalar olduğu ifade edilmiş Sayıştay raporunda, güncellenmesi gerekiyor. Buradaki bu binaların hangi birimler tarafından, ne amaçla kullanıldığı da açıklanırsa sevineceğiz. Yine, Sayıştay raporunda önemli bir tespit de özellikle organize sanayi bölgeleriyle ilgili yapılan işlerde fiyat farkı uygulamasının enflasyonun çok üzerinde olduğu, yüzde 52'den başlayıp yüzde 148'e kadar devam eden eskalasyon yani fiyat farkı uygulamaları olduğu ve buradan da kamunun ihale bedelinin çok üstünde harcamalar yaptığıyla ilgili kamu zararının oluştuğu konusunda tenkit var. Bu ihaleyi yapan firmalar kimdir? İhale miktarı ne olmuştur?

'KAAN JET’İN MOTORUNU, YÜZDE 46 HİSSESİ AMERİKALI OLAN ŞİRKET ÜRETİYOR'

Konuşmanızda 'KAAN'ın emniyetli ve yüksek performanslı uçuşunu sağlayan ana yönetim bilgisayarını ve gerçek zamanlı iletişim sisteminin geliştirilerek uçağımıza entegre ettik.' diye ifadeniz var. Şöyle duyumlar var, sizin bilginiz var mı ben özellikle merak ettiğim için soruyorum: KAAN'da F-16 motorunun kullanıldığını ifade ediyorlar, bu doğru mudur? Yine motorları TAİ teslim edecek, TAİ'nin de yüzde 46 hissesi General Electric’e ait ve bu motor teslimlerinde gecikmeler olduğu ifade ediliyor. Yine KAAN'ın 400 metreden yukarı çıkamadığı ve tekerlekleri açık vaziyette uçtuğu söyleniyor. Bu konularla ilgili bilgileri bizimle paylaşırsanız sevinirim.

Sanayinin geliştirilmesiyle ilgili üretim ve yatırımların desteklenmesi programına baktığımız zaman, 56 milyarlık bir pay ayrılmış. Bu pay da bütçenizin hani yüzde 45'ine tekabül etmesine rağmen yeterli bulduğumuz bir rakam değil çünkü sanayinin geliştirilmesi, üretimin ve istihdamın artırılması önemli. Diyanet bütçesiyle karşılaştırdığımızda 130 milyarlık bir Diyanet bütçesi Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının bütçesinin üstünde. Diyanetin de bütçesi olsun ama sanayinin hak ettiği bütçeyi alması bizim için daha önemli.

AYRILAN PAYLA UZAYA GİTSEK GERİ DÖNEMİYORUZ

Uzay Ajansına ayrılan pay 2 milyar 344 milyon. Şimdi, uzaya uçuş maliyeti 70 milyon dolar. Bu para neye yetecek. Bu parayla uzaya gitsek geri dönemiyoruz. Bu rakamın düşük olduğu muhakkaktır.

40 MİLYON EURO’LUK KAMU ZARARI KARŞILANDI MI?

Ben geçen yıl yine sormuştum, bu yıl da soracağım çok tatmin edici cevap alamadığım için: 2015 yılında Sanayi ve Teknoloji Bakanı o zaman Fikri Işık'tı tahmin ediyorum, yanılmıyorsam, bir yerli üretim otomobilden bahsetmiştik, İsveç''ten 40 milyon euroya bir otomobil alınmıştı. Bu otomobilin akıbeti ne oldu? Acaba? TÜBİTAK bu konuyla ilgili çalışmasına devam ediyor mu? Burada 40 milyonluk bir kamu zararı vardı, bu tazmin edildi mi? Bununla ilgili bir açıklama yaparsanız mutlu olacağız.”

ELEKTRİK DAĞITIM ŞİRKETLERİ SORUMLULUKLARINI YERİNE GETİRMİYOR

Elektrik dağıtım şirketlerindeki denetimsizliğe dikkat çeken Milletvekili Akay, "2009 yılında başlatılan özelleştirme süreciyle elektriği özel sektör dağıtmaya başladı. Bu tarihten itibaren mahalle ve köylerden geçen elektrik hatlarının sorumluluğu da özelleştirilen dağıtım şirketlerine geçti. Bu durum ne yazık ki denetimsizliği de beraberinde getirdi. Elektrik şirketleri belli periyotlarla hatları kontrol etmek ve bakımlarını yapmak zorunda fakat görüyoruz ki şirketler bu sorumluluklarını yerine getirmiyor. Ne yazık ki enerji nakil hatlarından kaynaklı çıkan yangınların bakımsızlıktan kaynaklandığı ortaya çıkmaktadır." dedi.

ENERJİ NAKİL HATLARINDAN KAYNAKLANAN YANGIN SAYISINDA ÖNEMLİ BİR ARTIŞ VAR

Elektrik dağıtım şirketlerinin sorumsuzluğundan kaynaklanan yangınlara dikkat çeken CHP'li Akay, "Son yıllarda enerji nakil hatlarından kaynaklanan yangınların sayısı ve yanan alanda da önemli artışlar meydana geldiği gözlenmektedir. Orman Genel Müdürlüğü’nün verilerine göre; 1977-2023 yılları arasında 13 bin 119 adet yangın çıktı, çıkan yangınlar sonucunda ise 141 bin 342 hektar ormanlık alanınız yandı. OGM’nin 2023 Orman Yangınları Değerlendirme Raporu’na göre; 2023 yılında Enerji Nakil Hatları ve Trafolarının sebep olduğu yangınların oranı yüzde 5 olurken, 2021 yılında enerji nakil hatlarından kaynaklı yangınlarda 37 bin hektarlık alan kül oldu." ifadelerini kullandı.

ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞINI GÖREVE ÇAĞIRIYORUZ
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığına konu hakkında çağrıda bulunan Milletvekili Akay, "Elektrik dağıtımı yapan firmalar, elektrik nakil hatlarında gerekli bakım ve onarım çalışması yapmadığı için ülkemizin dört bir yanında, özellikle de ormanlık bölgelerde sürekli elektrik kesintileri yaşanmakta ve vatandaşlarımız büyük bir mağduriyet yaşamaktadır. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı başta olmak üzere, ilgili firmaları ve tüm yetkilileri göreve davet ediyoruz. Ülkemizin canı yanmadan gerekli önlemleri alın, gereken bakım çalışmalarını bir an önce yapın." dedi.

Milletvekili Akay, TBMM’de yaptığı konuşmasında Gerede’deki OSB’lerden kaynaklı Gerede Çayı’nda meydana gelen kirliliğe dikkat çekerken, arıtma tesisinin yapımı için Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na çağrıda bulundu.

Gerede Çayı’ndaki Kirlilik, 288 Kilometrelik Hatta 355 Binden Fazla İnsanı Etkiliyor

Gerede Çayı’ndaki kirliliği TBMM Genel Kurulu’nda dile getirerek Türkiye gündemine taşıyan CHP Karabük Milletvekili Cevdet Akay, Gerede’de bulunan OSB’lerin deşarj ettiği kirli su yüzünden 288 kilometrelik hat boyunca 100’ü aşkın köyden geçtiğini ifade ederek, “TBMM Genel Kurulu’nda konuşan CHP’li Akay, “Gerede Çayı, Bolu'nun Gerede ilçesinden, Karabük'ün Eskipazar ilçesinden ve 288 kilometre boyunca da 100'ü aşkın köyden geçmektedir.” dedi.

Gerede Çayı’nın bölgede yaşayan vatandaşların hayatını ne denli tehdit ettiğine dikkat çeken Akay, “Gerede Deri ve Karma OSB'ler üretim süreçlerinde yoğun kimyasal kullanmakta ve atık su arıtma tesisleri olmadığı için kirli endüstriyel atık sularını Gerede Çayı’na deşarj etmektedir. Kanserojen içerikli ağır metal, krom içerikli endüstriyel su bölgede kötü kokuya, çayda balık ve hayvan ölümlerine neden olmakta, köylülerin içme sularını tehdit etmektedir.” ifadelerini kullandı.

Milletvekili Akay’dan Bakanlıklara Çağrı: 10 Yıldır Yapmadığınız Arıtma Tesisini Artık Hayata Geçirin

TBMM Genel Kurulu’nda yaptığı konuşmasında Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile Çevre ve Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na çağrıda bulunan Milletvekili Akay, “Buradan Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile Çevre ve Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına çağrıda bulunuyorum: 288 kilometrelik hat boyunca 355 binden fazla insanımızın hayatı büyük tehlike altındadır. Yaşanan bu olumsuzlukların önüne geçmek için on yıldır yapmadığınız atık su arıtma tesisini tamamlayarak artık hayata geçirin.

Milletvekili Akay’dan Gerede Çayı’ndaki Kirlilik İçin Bakanlıklara Soru Önergesi

Konu hakkında ayrıca, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile Çevre ve Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na soru önergeleri veren Milletvekili Akay; Gerede Deri Organize Sanayi Bölgesi ile Gerede Karma Organize Sanayi Bölgesinde atık suyu by-pass yaparak, atık suların arıtılmadan Gerede Çayı’na deşarj edilmesini önlemek için hangi önlemlerin alındığını, Gerede Deri OSB’den Gerede Çayı’na atık suyunu arıtmadan deşarj eden firmalar tespit edilip edilmediğini, Gerede Çayı’nda yapılan denetimleri ve Gerede OSB’nin atık su arıtma tesisinin ne zaman faaliyete geçeceği sorularını sordu.