AYNI ANDA 80 ÖNERGEYLE ŞANLIURFA’NIN SORUNLARI GÜNDEME TAŞINDI
 

Tanal’ın ilgili bakanların yanıtlaması talebiyle hazırladığı soru önergeleri, Şanlıurfa’nın tüm ilçelerini kapsarken, halkın günlük yaşamını olumsuz etkileyen pek çok sorun ele alındı. Cep telefonu şebekelerinin çekmemesi, internet altyapısının yetersizliği, uyuşturucu kullanımı ve ticareti tehdidi, elektrik kesintileri ve DEDAŞ’ın keyfi uygulamaları, tarım, sağlık, ulaşım, eğitim, altyapı ve temizlik sorunları ile taziye evi, ilçe otogarı, meyve ve sebze hali eksikliği, önergelerde yer alan başlıca konular arasında bulunuyor.

Tanal, ayrıca ziyaret ettikleri Akçakale ilçesine bağlı Tatlıca Mahallesi’nde çöp konteynerlerinin bulunmaması ve çöplerin düzenli toplanmaması, kanalizasyon, içme suyu, yol, sağlık ocağı gibi yerel sorunlara da dikkat çekti.

Tanal’ın imzaladığı önergeler, Halfeti, Harran, Viranşehir, Siverek, Akçakale, Ceylanpınar, Suruç, Birecik, Bozova, Eyyübiye, Hilvan, Karaköprü ve Haliliye ilçelerini kapsıyor. CHP’li vekil Mahmut Tanal, CHP Şanlıurfa İl ve İlçe Yöneticileriyle çıkarma yaptığı Ceylanpınar ilçesinin bir türlü çözülmeyen imar ve tapu sorunlarını da önergelere yansıttı.
 

TANAL: UMARIM İKTİDAR EKSİKLİKLERİ GİDERİR
 

CHP Şanlıurfa Milletvekili Mahmut Tanal, TBMM’deki çalışma ofisinde önergeleri imzalarken yaptığı açıklamada, “Şanlıurfa’mız için çalışıyoruz. Geçen hafta Şanlıurfa’da sahada çalıştım. Sahada gördüğüm eksiklikleri, sorunları, yazılı soru önergesiyle Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulmak üzere hazırladım. Umarım ve dilerim, siyasi iktidar, bu eksiklikleri bir an önce gidermiş olur. Şanlıurfalıların mağduriyetini gidermiş olurlar” ifadelerini kullandı.
 

CHP’li Tanal, iktidarı, Şanlıurfa halkının yaşam kalitesini artıracak adımları bir an önce atmaya davet etti.

Tanal, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’un cevaplandırması talebiyle TBMM Başkanlığı’na sunduğu soru önergesi metninde, Şanlıurfa’da aşırı yağışlar sonrası her yıl tekrar eden su baskınları ve sel felaketlerinin, kentteki altyapı eksikliklerinin ciddiyetini gözler önüne serdiğine dikkat çekti. Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün uyarılarına rağmen 21 Eylül ve 22 Eylül 2024 tarihinde merkez ilçeler Karaköprü, Eyyübiye ve Haliliye ile Bozova, Halfeti, Suruç ve diğer kırsal ilçelerde meydana gelen şiddetli sağanak yağışın kenti olumsuz etkilediğinin belirtildiği önerge metninde, evlerin, iş yerlerinin, alt geçitlerin ve caddelerin su baskınlarına maruz kaldığı vurgulandı.

NEDEN KALICI ALTYAPI ÇALIŞMASI YAPILMIYOR?
 

Tanal, Bakan Murat Kurum’a Şanlıurfa’da her yıl tekrarlanan su baskınlarına karşı neden kalıcı altyapı çalışmaları yapılmadığını sordu. Şanlıurfa merkezde ve kırsal ilçelerde yaşanan su baskınlarına yönelik altyapı iyileştirme projeleri hakkında bilgi talep eden Tanal, ana arterlerdeki altyapı sorunlarının çözümü için bir bütçe ayrılıp ayrılmadığını, şayet ayrıldıysa bu bütçenin ne zaman kullanılacağını sordu.

SORUŞTURMA BAŞLATILACAK MI?
 

Tanal, önergenin devamında, “Kent genelinde sıkça yaşanan su baskınlarına karşı DSİ ve yerel yönetimlerle koordineli bir çalışma yürütülmekte midir? Yürütülmekteyse, hangi tedbirler alınmaktadır? Şanlıurfa ilinde su baskınlarına karşı tedbir almayan yetkililer hakkında idari soruşturma başlatılacak mıdır? Şayet başlatılmayacak ise gerekçesi nedir?” sorularını yöneltti.

SEL MAĞDURLARININ ZARARI KARŞILANACAK MI?
 

CHP’li vekil Mahmut Tanal, İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’a yönelttiği önergede ise yaşanan sel felaketinden etkilenen vatandaşlarımızın zararlarının karşılanması için bir planlama yapılıp yapılmadığını, sel mağdurları için herhangi bir ödenek ayrılıp ayrılmadığını, şayet ayrıldıysa bu ödeneğin ne zaman ve nasıl dağıtılacağını sordu.
 

Selden zarar gören ev, iş yeri ve araçlar için hasar tespit çalışmaları yapılıp yapılmadığını soran Tanal, “Şanlıurfa ilimizde sel felaketinden zarar gören vatandaşlarımıza yönelik yapılacak ödemeler için belirlenen bir tarih var mıdır?” diye sordu.
 

ÇİFTÇİNİN MAĞDURİYETİ GİDERİLECEK Mİ?
 

CHP Şanlıurfa Milletvekili Mahmut Tanal, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından yanıtlanması talebiyle Meclis Başkanlığı’na sunduğu soru önergesinde de Şanlıurfa’da sel felaketinin tarımsal üretimde büyük kayıplara yol açtığını aktardı. Önerge metninde, ekili tarım arazilerinin büyük zarar gördüğünü, fıstık bahçelerinin sel suları altında kaldığını ve toplu halde bekletilen fıstık ürünlerinin sel sularıyla birlikte kaybolduğunu hatırlatan Tanal, “Şanlıurfa’da sel felaketinden etkilenen çiftçilerimizin zararlarının en kısa sürede tespit edilerek, mağduriyetlerinin giderilmesi ve zarar gören tarım arazilerinin eski haline getirilmesi amacıyla bir çalışma yürütülecek midir?” sorusunu yöneltti.

Tanal, Bakan İbrahim Yumaklı’ya yine Suruç ilçesinde DSİ’ye ait T5 Tahliye Hattının derinleştirilmesi çalışmaları için neden yeterli bütçe ayrılmadığını sordu.

Şanlıurfa Büyükşehir Belediye Başkanı Mehmet Kasım Gülpınar, Yeniden Refah Partisi’nden istifa ettiğini açıkladı. Büyükşehir Belediye Başkanlığı’nı bağımsız olarak yöneteceğini belirten Gülpınar, sosyal medya hesabında yaptığı açıklamada, şunları kaydetti:

"Bu geçen süre içerisinde hep şeffaf oldum ve siz değerli hemşerilerimle gelişen durumları paylaştım. Sizlerle olan gönül akdimize her daim sadık kaldım ve kalacağım. Bununla birlikte bugüne kadar bizlere kucak açan, sevgisini esirgemeyen halkımız için en doğru zeminde, hizmet ve çalışmalarımızı yapma gerekliliği hasıl olmuştur. Siz kıymetli hemşerilerimizin kutsal emanetini taşıyıp; her zaman olduğu gibi yine sizlerin talebini aldık, alacağız ve her kararımızda uygulayacağız. Bu olgularla birlikte, gündemimizi meşgul eden durumlara son vermek, Şanlıurfa'ya daha iyi hizmetlere odaklanabilmek için; halkımızın ortak görüşü ile Büyükşehir Belediye Başkanlığı görevime herhangi bir siyasi partiden 'Bağımsız' olarak devam etme kararını aldık. Şanlıurfa gündemini uzunca bir süredir meşgul eden siyasi kavgaları nihayete erdirmek, siyasi ayrılıklar ve kutuplaşmalar yerine hizmetlerin, yatırımların ve Şanlıurfa'nın geleceğinin konuşulmasına imkân sağlamak adına bağımsız ve birleştirici bir siyaset tarzının fayda sağlayacağı kanaatindeyim. Aldığımız karar, en ince ayrıntısına kadar düşünülüp halkımızın görüşleriyle desteklenmiştir. Bu konuda bizlere destek veren ve büyük teveccüh gösteren kadim şehrimize teşekkür eder, hayırlı olmasını dilerim. Kamuoyuna saygıyla duyurulur."

Geçtiğimiz günlerde Bursa’nın Mustafakemalpaşa ilçesinde Şanlıurfalı mevsimlik işçilerini taşıyan traktörün devrildiği kazada, Viranşehir ilçe nüfusuna kayıtlı 16 yaşındaki Elif Argun ile 15 yaşındaki kardeşi Esmanur Argun hayatını kaybetti. Bu acı hadise, her yıl çok sayıda mevsimlik tarım işçisinin, balık istifi şeklinde bindirildikleri kamyon kasasında, traktör römorkunda, minibüste yollarda kaza sonucu can verdikleri gerçeğini bir kez daha gündeme getirdi.

CHP’Lİ TANAL GÜVENLİ ULAŞIM İÇİN KANUN TEKLİFİ SUNDU
 

CHP Şanlıurfa Milletvekili Av. Mahmut Tanal, mevsimlik tarım işçilerinin rahat ve güvenli bir şekilde yolculuk yapmaları, ulaşım imkanlarından yararlanmaları amacıyla kanun teklifi hazırlayarak TBMM Başkanlığı’na sundu.

KANUN TEKLİFİ, KOMİSYONDA BEKLİYOR
 

Tanal’ın Meclis Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu’na havale edilen kanun teklifinde, mevsimlik tarım işçilerinin göç alanlarına ulaşımında sosyal ve ekonomik engellerin kaldırılması ile konforlu ve güvenli ulaşıma kavuşmaları ve mevsimlik tarım işçilerinin Anayasal güvence altına alınan barınma, eğitim, sosyal güvenlik haklarının yasal düzenleme ile sağlanması amaçlanıyor.

GÜVENLİ ULAŞIM DEVLETİN GÖREVİ  
 

CHP’li vekil Mahmut Tanal’ın imzasını taşıyan Mevsimlik Tarım İşçilerinin Göç Alanlarına Ulaşımının Sağlanması ile Göç Alanlarında Barınma ve Eğitim İhtiyaçlarının Karşılanması Hakkında Kanun Teklifi’nin gerekçesinde, traktör, kamyon, kamyonet gibi açık kasa taşıtlarda, yükleri ile birlikte yolculuk yapmak zorunda kalan mevsimlik tarım işçilerinin can güvenliğinin tehlikeye atıldığı vurgulandı. Gerekçede, hayat mücadelesi veren tarım işçilerinin güvenli ve konforlu seyahat ederek ulaşımlarının sağlanmasının, anayasa tarafından devlete verilmiş bir yükümlülük olduğunun altını çizildi.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ile İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya’nın ayrı ayrı yanıtlaması talebiyle TBMM Başkanlığı’na soru önergesi sunan Tanal, önerge metninde, Şanlıurfa’nın yaz aylarında boğulma vakalarının en fazla yaşandığı kentlerin başında geldiğini, ancak kentte su altı arama ve kurtarma ekiplerinin son derece yetersiz kaldığını vurguladı.
 

CHP’li vekil Mahmut Tanal, önergede, 2016 yılından bu yana Şanlıurfa’da kaç boğulma vakası yaşandığı, söz konusu tarih aralığında kaç vatandaşın boğularak hayatını kaybettiği, kaç kişinin müdahaleler sonucu kurtarıldığı konusunda bilgi talep etti.
 

BOĞULMALARA KARŞI TEDBİRLER NE DÜZEYDE?
 

“GAP’ın başkenti olarak bilinen Şanlıurfa’da, çok sayıda bulunan sulama kanalları, nehirler, göller ve barajlarda boğulma vakalarının önüne geçmek için hangi tedbirler alınmıştır?” diye soran Tanal, devamında “Boğulma vakalarına yönelik yeterli düzeyde tedbir alınmaması nedeniyle sorumlular hakkında herhangi bir soruşturma başlatılmış mıdır? Şayet başlatılmış ise soruşturma hangi aşamadadır?” sorusunu yöneltti.
 

Şanlıurfa’da boğulma vakalarına karşı kurumlar bünyesinde oluşturulan su altı arama ve kurtarma ekiplerine ilişkin soru yönelten Tanal, “Şanlıurfa’daki geniş su havzaları ve yüksek boğulma vakaları dikkate alınarak, kentte su altı arama ve kurtarma ekipleri oluşturulmuş mudur? Oluşturulan su altı arama ve kurtarma ekiplerinde personel sayısı kaçtır? Şanlıurfa’da hangi kurumda kaç su altı arama ve kurtarma personeli görev almaktadır?

Şanlıurfa’da İl Emniyet Müdürlüğü bünyesinde su altı arama ve kurtarma timi mevcut mudur? Şayet mevcut ise söz konusu su altı arama ve kurtarma biriminde kaç personel görev almaktadır?” diye sordu.

ÇEVRE İLLERDEN YARDIM ALINIYOR
 

Önergede, Şanlıurfa’daki su altı arama ve kurtarma ekiplerinin yetersizliğine dikkat çeken Tanal, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ve İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya’ya şu soruları yöneltti:
 

- Şanlıurfa İl Jandarma Komutanlığı bünyesinde, Jandarma Sualtı Arama Kurtarma Timi (SAK) var mıdır? Şayet yok ise Şanlıurfa’da Jandarma SAK Timi oluşturulacak mıdır?
 

- Şanlıurfa’daki suya düşme, suda kaybolma, boğulma vakalarıyla ilgili olarak, su altı arama ve kurtarma çalışmalarında görev alacak özel ekiplerin; Malatya, Diyarbakır, Van ve Mersin gibi çevre illerden geldiği bilinmektedir. Diğer illerden Şanlıurfa’ya sevk edilen su altı arama ve kurtarma ekipleri hangi ulaşım vasıtalarıyla ne kadar sürede olaya müdahil olmaktadırlar? Çevre illerdeki ilgili ekiplerin Şanlıurfa’ya gönderilmesi hususunda bir eylem planı var mıdır? Çevre illerdeki ekiplerin Şanlıurfa’ya sevkine hangi koşullar dikkate alınarak karar verilmektedir?
 

- Şanlıurfa’da anlık müdahalede bulunacak şekilde yeterli sayıda su altı arama ve kurtarma uzmanı personel görevlendirmek yerine, kentteki boğulma vakalarına çevre illerdeki kurumlardan talep edilen personelle müdahale etmek, yaşam hakkının tehlikeye atılması anlamına gelmiyor mu?

Söz konusu önergede, Türkiye’deki çocuk işçiliğinin temel sebebinin, iktidarın yanlış ekonomik politikaları sonucu iyice derinleşen yoksulluk olduğu belirtildi.

CHP Şanlıurfa Milletvekili ve TBMM Çocuk Hakları Alt Komisyonu Üyesi Av. Mahmut Tanal ve CHP’li milletvekili arkadaşları, Dünya Çocuk İşçiliği ile Mücadele Günü dolayısıyla Meclis’e araştırma önergesi sundu. Tanal ve milletvekili arkadaşları, Türkiye’de giderek artan çocuk işçiliğinin sebeplerinin ve ucuz işgücü olarak sömürülen çocukların yaşadıkları sorunların tespit edilmesi ve bu sorunların çözümlerinin belirlenebilmesi amacıyla Meclis Araştırması açılması talebiyle TBMM Başkanlığı’na başvurdu.

Söz konusu önergenin gerekçesinde, küresel bir sorun olan çocuk işçiliğini önlemek amacıyla Birleşmiş Milletler (BM) tarafından 12 Haziran’ın, Dünya Çocuk İşçiliği ile Mücadele Günü ilan edildiği hatırlatıldı.

Uluslararası Çalışma Örgütü’nün (ILO) çocuk işçiliği, çocukları çocukluklarını yaşamaktan alıkoyan, potansiyellerini ve saygınlıklarını eksilten, fiziksel ve zihinsel gelişimlerine zarar verici işlerde istihdam edilmesi olarak ifade ettiğinin belirtildiği gerekçede, UNICEF veya resmi adıyla Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu’nun ise çocuk işçiliğini, “Çocuğun yaşına ve işin türüne bağlı olarak, minimum çalışma saatini aşan ve çocuğa zararlı olan iş” olarak tanımladığı aktarıldı.

ÇOCUK İŞÇİLİĞİNİN TEMEL SEBEBİ YOKSULLUK

CHP Şanlıurfa Milletvekili Mahmut Tanal ve milletvekili arkadaşlarının imzasını taşıyan araştırma önergesinin gerekçesinin devamında şunlar kaydedildi:

“Çocuk işçiliği, temel bir çocuk hakkı ihlali olarak karşımıza çıkmaktadır. Çocuk işçiliği, çocukların sağlığı, eğitimi, gelişimi ve refahı için önemli bir tehdittir.

Bir sömürü biçimi olan çocuk işçiliği, tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de ciddi bir sorun teşkil etmektedir. İktidarın yanlış ekonomik politikaları sonucu iyice derinleşen yoksulluk, göç, eğitim, ebeveyn işsizliği, mevzuatlardaki, denetimlerdeki eksiklikler ve işverenlerin ucuz emek olarak gördüğü çocuk işgücü talebi, Türkiye’deki çocuk işçiliğinin belli başlı sebeplerindendir.

TÜRKİYE’DE 5 MİLYON ÇOCUK İŞÇİ

Her ne kadar TÜİK tarafından son olarak yapılan “Çocuk İşgücü Araştırması”nda, Türkiye’de 5-17 yaş grubunda çalışan çocuk sayısı 1 milyonun çok altında gösterilse de ülkemizde en az 2 milyon çocuk işçi bulunmaktadır. Bu sayı yaz aylarında 5 milyona yaklaşmaktadır.

İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi’nin (İSİG) 2021 verilerine göre de çocukların yüzde 30,8’i tarım, yüzde 23,7’si sanayi, yüzde 45,5’i hizmet sektöründe çalışırken, geri kalan yüzbinlerce çocuk sokakta, küçük ve orta ölçekli işletmelerde, ağır ve tehlikeli işlerde sömürülmektedir.

MEVSİMLİK TARIM İŞÇİSİ ÇOCUKLAR EĞİTİMDEN KOPUYOR 

Özellikle mevsimlik tarım işçisi olarak çalıştırılan okul çağındaki çocuklar, büyük mağduriyet yaşamaktadır. Türkiye’de çocuk nüfus oranının en yüksek olduğu il konumundaki Şanlıurfa, mevsimlik tarım işçiliği ile özdeşleşmiştir.

Her yıl binlerce Şanlıurfalı aile, çocuklarıyla birlikte mart ayından aralık ayına kadar mevsimlik tarım işçisi olarak Türkiye’nin dört bir yanına dağılmaktadır.

 Yoksulluk sınırının altında, üç kuruş günlük yevmiye ile yaşamlarını idame ettiren ebeveynleriyle birlikte mevsimlik tarım göçüne katılan 18 yaş altı çocuklar, sağlık, beslenme, barınma ve hijyen koşullarından uzak büyümelerinin yanı sıra eğitimden de mahrum kalmaktadır. Mevsimlik tarım işçisi çocuklar, sezon bitene kadar okula gidememektedir. Düzenli olarak okulda bulunmayan, derslerinden geri kalan, merkezi sınavlara katılamayan mevsimlik tarım işçisi çocuklar, geleceğe umutla bakamamaktadır. Yaşıtları okuldayken kendileri aileleriyle birlikte geçim derdinden yollara düşen tarım işçisi çocuklar, temel bilgilerden yoksun kalmakta, öğrenme becerileri yavaşlamaktadır.

Vaktinde gidemedikleri okula adapte olmakta zorluk çeken mevsimlik tarım işçisi çocuklar, bir süre sonra ya ailelerinin yönlendirmesiyle ya da diğer sebeplerle okuldan, eğitim hayatından tamamen kopabilmektedir. Geleceğimizin güvencesi çocuklarımızın yeri tarlalar değil, okul sıraları olmalıdır.

TARLADA KÖLELİK

Mevsimlik tarım işçisi olarak aileleriyle birlikte tarlalarda çalışan çocuklar açısından, çocuğun üstün yararı ilkesi yok sayılmaktadır. 

Tarım işçiliği, çocuklar için “en kötü çalışma biçimleri” arasında yer almaktadır. Gezici mevsimlik tarım işçiliği ise tarım işçiliğinden de farklı olarak aileleriyle birlikte ırgatlık yapan çocuk işçiler için pek çok riski barındırmaktadır. Mevsimlik tarım işçisi çocuklar, kötü koşullarda barınmakta, yetersiz beslenmekte, bulaşıcı hastalık riskiyle karşı karşıya kalmaktadır. Uzun saatlerce köle gibi çalıştırılan mevsimlik tarım işçisi çocukların yaşam hakkı ihlal edilmektedir. Her yıl çok sayıda mevsimlik tarım işçisi çocuk, balık istifi şeklinde bindirildikleri kamyon kasasında, traktör römorkunda, minibüste kaza sonucu ya da çalışırken hayatlarını kaybetmektedir.

EN FAZLA ÇOCUK İŞÇİ ÖLÜMÜ ŞANLIURFA’DA

İş cinayetleri sonucunda ölen çocuklar için Meclis’in harekete geçmemesi, biz parlamenterler açısından utanç kaynağıdır. İşçi Sağlığı ve İşçi Güvenliği Meclisi’nin (İSİG) kamuoyuyla paylaştığı veriler, 2013 ve 2024'ün ilk 4 ayı arasında en az 689 çocuğun çalışırken hayatını kaybettiğini göstermektedir. İllere göre dağılımda ise en fazla çocuk işçi ölümü, Şanlıurfa ilinde yaşanmaktadır. Şanlıurfa’yı Gaziantep, İstanbul, Adana, Konya ve Antalya izlemektedir.

İSİG verileri kapsamında iş kollarına göre çocuk işçi ölümleri incelendiğinde tarım/orman yüzde 55'le en yüksek paya sahip işkoludur. İnşaat/yol çalışmalarında ölen çocuk işçilerin payı yüzde 11 olarak gerçekleşirken, metal ve konaklama iş kolunda ölenlerin payı ise yüzde 7 olarak açıklanmıştır. Gıda iş kolundaki ölümlerin payı ise yüzde 3’tür.

TBMM SEYİRCİ KALMAMALI

Çocukların çocukluk dönemlerini yaşayabilmelerini sağlamak, onları her türlü fiziksel, duygusal, ekonomik ve cinsel istismardan korumak; anne, baba ve çocukların bakımıyla yükümlü olanların yanı sıra devlet ve toplumun ortak sorumluluğudur.
 

Çocuk işçiliği sorunu Türkiye’de katlanarak büyürken, TBMM’nin seyirci konumunda kalması beklenemez. Türkiye’de çocuk işçiliğine dair kapsamlı politikalar oluşturularak, gerekli çalışmaların ortaya konulması ve çocuk işçiliğinin önlenmesi adına TBMM bünyesinde bir araştırma komisyonunun ivedilikle kurulması gerekmektedir.

Türkiye’deki çocuk işçi oranının belirlenmesi, çocuk işçilerin içinde bulunduğu elverişsiz koşulların tespitinin yapılabilmesi, çocuk işçi çalıştırılmasına ilişkin mevzuat ve yaptırımların ne derece etkili olduğu ve yapılması gereken düzenlemelerin tespit edilmesi gerekmektedir.”