Greenpeace Türkiye'nin "İçinde Ne Var?" kampanyası kapsamında beş market zincirinden aldığı 20 limon örneği uluslararası akredite bir laboratuvarda analiz edildi. İstanbul’un Sultanbeyli, Sancaktepe, Ataşehir ve Kadıköy ilçelerindeki A101, BİM, CarrefourSA, Migros ve ŞOK’tan alınan limonların tamamında birden fazla pestisit tespit edilirken, ürünlerde toplam 144 farklı pestisit bulundu. 4 üründe ise yasal limitlerin aşıldığı belirlendi. Greenpeace "Marketlerden talebimiz net: Analizler yapılsın, sonuçlar açıklansın" çağrısı yaptı.
Analiz sonuçlarında şu bulgular öne çıktı:
• Ürünlerin tamamında kokteyl etki tespit edildi.
• 20 üründe toplam 144 pestisit çıktı. Bu, ürün başına 7,2 pestisit anlamına geliyor.
• A101’de ortalama 8,25 farklı pestisit tespit edildi.
• BİM’de ortalama 8,25 farklı pestisit tespit edildi.
• CarrefourSA’da ortalama 7,5 farklı pestisit tespit edildi.
• Migros’ta ortalama 6,5 farklı pestisit tespit edildi.
• ŞOK’ta ortalama 5,5 farklı pestisit tespit edildi.
• En yüksek pestisit sayısı A101’de görüldü. İki ayrı örnekte 10’ar farklı pestisit ortaya çıktı.
• 20 örnekten 4’ünde limit aşımı, yani ihlal yaşandı.
• İhlal tespit edilen 4 üründen 3’ü BİM’deydi.
• İhlal edilen 4 üründen 1’i Migros’ta tespit edildi.
• BİM’de ihlal olan 3 üründen 2’sinde ikişer ayrı limit aşımı yer aldı.
MARKET KARNESİ
Greenpeace analizlerle birlikte bir Market Karnesi geliştirdi. Çeşitli aralıklarla güncellenecek olan karneler market zincirlerinin kamuoyuna açıkladığı politika taahhütlerinden ve bağımsız laboratuvarda test edilen numunelerin gerçek sonuçlarından oluşuyor. Limon analiz sonuçlarına göre CarrefourSA, ŞOK ve A101'in numunelerinde limit aşımına rastlanmadı. Kurumsal Taahhütler ekseninde ise Migros ve ŞOK, kısmi şeffaflık taahhütleri sebebiyle puan aldı.
TALEPLER SIRALANDI
Greenpeace Türkiye, sağlıklı gıdaya erişimin bir hak olduğunu hatırlatarak organize perakende pazarını yöneten beş zincirden, vitrinlik sürdürülebilirlik projeleri yerine sistemsel dört ana dönüşüm talep etti:
Tam Şeffaflık: Tüm yaş meyve-sebze tedarik zincirinde bağımsız laboratuvar denetimlerinin standartlaştırılması ve sonuçların şeffafça yayımlanması.
Kokteyl Etkisine (Kümülatif Toksisite) Sıfır Tolerans: Bir üründe, yasal sınırların altında dahi olsa, en fazla 3 farklı pestisit etken maddesine izin verilmesi.
Maksimum kalıntı limitlerinin (MRL) iyileştirilmesi: Perakendecilerin kendi iç standartlarını kurgulayarak, devletin belirlediği limitleri yüzde 20 oranında daha katı bir kabul kıstasına çekmeleri.
Çiftçi refahının korunması: Zehirsiz ve ekolojik üretime geçiş için çiftçiye teşvik, zirai mühendis desteği, prim, adil sözleşme sunularak, tarladaki dönüşüm maliyetinin salt üreticiye yıkılmasının önüne geçilmesi.
‘ÇOKLU PESTİSİT SORUNUNU GÖSTERİYOR'
Greenpeace Türkiye Direktörü Berkan Özyer, analiz sonuçlarının çoklu pestisit sorununu yeniden ortaya koyduğunu belirtti. Özyer, marketlerin analiz sonuçlarını kamuoyuna açıklamasını istediklerini belirterek, "Kampanyamızın temel taleplerinden olan analizlerin açıklanması talebine ilişkin ilk karşılığı aldık. Migros da analiz sonuçlarını açıklamaya başladı. Diğer marketlerden de analiz sonuçlarında şeffaflık sağlanması için adım atmalarını bekliyoruz” dedi. Limon analizlerinde ortaya çıkan tabloya dikkat çeken Özyer, "Limitler dahilinde olsa da çoklu pestisit zararından kaçınmalıyız. Marketlerin, en fazla 3 farklı pestisit etken maddesine izin verilmesi talebimizi de değerlendirmelerini bekliyoruz” ifadelerini kullandı.
