AKP ve MHP, zincir marketleri sınırlamayı reddetti

CHP Antalya Milletvekili Çetin Osman Budak tarafından küçük esnafı zincir marketler karşısında korumak amacıyla hazırlanan kanun teklifi, TBMM Genel Kurulunda AKP ve MHP’li milletvekillerinin oylarıyla reddedildi.

Antalya 16.03.2022, 09:57
AKP ve MHP, zincir marketleri sınırlamayı reddetti

CHP Antalya Milletvekili ve Sanayi Komisyonu Üyesi Çetin Osman Budak tarafından küçük esnafı zincir marketler karşısında korumak amacıyla hazırlanan kanun teklifi, TBMM Genel Kurulunda AKP ve MHP’li milletvekillerinin oylarıyla reddedildi. Kanun teklifi, zincir marketlerin haftanın bir günü kapalı kalmasını, gıda, içecek ve temizlik ürünleri dışında ürün satamamalarını ve satabilecekleri mağaza markalı ürünlerin sınırlandırılmasını öngörüyordu. Hızla tekelleşen zincir marketlerin küçük esnafa yaşama şansı bırakmadığına dikkat çeken Budak, “Kanun teklifimiz aslında yıllardır kanayan bir yaranın bir nebze olsun iyileştirilmesini hedefliyor. Zincir marketler hem esnafın hem imalatçının çanına ot tıkıyor, nefessiz bırakıyor. Zincir market tekeli dizginlenmeli” dedi.

TBMM Genel Kurulu’nda hazırladığı kanun teklifi üzerine söz alan Budak, şöyle konuştu:

ZİNCİR MARKETLER AKP İKTİDARINDA TEKELLEŞTİ

“2002'den önce, AK PARTİ iktidarından önce zincir marketlerin sayısı çok az. Örneğin, A101'ler 2008'de kurulmaya başlanıyor, bugün en çok zincir marketin sahibi A101'ler. Peki, sayısı ne, biliyor musunuz? 11 binin üstüne çıkmış. Bir günde 3 tane şube açma hedefleri var, bir günde 3 tane şube; artık köylerde varlar yani hem esnafın hem üreticinin çanına ot tıkamış, aynı zamanda sosyal adaleti de bir şekilde bozmuş durumdalar. Bir tarafta yok olan esnaf, öbür tarafta semiren tekelci gruplar, karteller. Bir şekilde semirmiş, en büyük ilk beş zincir marketin toplam cirosu da 210 milyar liraya ulaştı.

İTİRAZ ETMEYİN, GEREKENİ YAPIN

Sayın Cumhurbaşkanı bir açıklama yapıyor. Ne zaman yapıyor? 23 Eylül 2021'de. "5 zincir market piyasayı altüst ediyor." diye bir açıklaması var. E, peki, tedbir alın; işte kanunu getirdik, biliyoruz "hayır" diyeceksiniz; biz bunu çekelim, siz getirin, hep birlikte destekleyelim. Bu kanayan yara durdurulmalı arkadaşlar. Peki, ne oldu bundan sonra yapılan iş? Bu 5 market zincirine 2,6 milyar liralık ceza kesildi. Cezalar ödendi mi? Sadece 1 tanesi ödemiş, diğerleri mahkemeye gitmiş.

ZİNCİR MARKETLER PAZAR GÜNLERİ AÇILMASIN

Zincir marketlerin neredeyse 7/24 çalışma düzeni var ve burada çalışanlar, emekçiler inanılmaz zor koşullarda çalışıyorlar. Hiç olmazsa pazar günleri zincir marketlerin kapanması hem emekçilerin bir nefes almasını hem de küçük marketlerin, bakkalların, ayakkabıcıların da orada ufak tefek de olsa iş yapmasını sağlayacaktır. Hızlı tüketim ürünleri , yani gıda, içecek, aynı zamanda temizlik malzemeleri ve benzeri; bunların dışında hiçbir şeyin satılmamasını öngörüyoruz ki buradaki asıl hedef diğer sektörlerin de bir şekilde nefes alması. Zincir marketlere gittiğiniz zaman, araba lastiğinden tutun güzellik malzemesine kadar neredeyse her şeyi bulabiliyorsunuz. Ayakkabı da satılıyor, tekstil ürünleri de satılıyor, aklınıza gelebilen her şey satılıyor. Bunları sınırlandırmak gerekiyor.

Burada bir çarpıcı örnek de bir sektörden vereyim, kırtasiye sektöründen vereyim: Kırtasiye sektörüyle ilgili yapılan toplam ciroların, perakendede yapılan toplam ciroların yüzde 75'i okulların açıldığı zamanda yapılır. Okulların açıldığı zaman ne zamandır? İşte, eylül ayı. On beş gün önce marketler, bu zincir marketler, zincir marketin yarısını boşaltır, on beş gün bütün ciroyu toplar, on beş gün sonra da bütün kırtasiyeyi kaldırır, başka ürün koyar. Yani burada kırtasiyeci esnafı artık nefes alacak durumda değil, bunların tamamı kepenk kapatmak üzere.

ÖZEL MARKALI ÜRÜNLER SINIRLANDIRILSIN

En önemlisi, sadece esnaf ayağında değil, küçük imalatçıyı, sanayici de hatta orta ölçekli büyük sanayici de kökten etkileyen, aynı zamanda da markalaşmanın önünde çok büyük bir engel olan özel markalar yani "private label" dediğimiz özel markalar. Bu marketlerin tamamı, bunların tamamı neredeyse kendi üretimlerini yapıyorlar, yaptırıyorlar daha doğrusu, fason yapıyorlar ama marka kendilerinin. O yüzden, fiyat belirlemede sanayiciye şunu söylüyorlar: "Ben senin enerji fiyatlarını biliyorum, ham madde fiyatlarını biliyorum, işçilik fiyatlarını biliyorum, onlar da bunlar bunlar bunlar. İşte, şu kadar maliyetim var, ben de sana şu kadar kâr veriyorum; kabul etmezsen, kabul etme kardeşim yani şurada yapacak başka bir üretici var." deyip hem markalaşma önünde büyük bir engel hem aynı zamanda da sanayicinin, küçük işletmecinin önündeki çok büyük bir engel.”

Yorumlar (0)
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 38 102
2. Fenerbahçe 38 99
3. Trabzonspor 38 67
4. Başakşehir 38 61
5. Kasımpasa 38 56
6. Beşiktaş 38 56
7. Sivasspor 38 54
8. Alanyaspor 38 52
9. Rizespor 38 50
10. Antalyaspor 38 49
11. Gaziantep FK 38 44
12. A.Demirspor 38 44
13. Samsunspor 38 43
14. Kayserispor 38 42
15. Hatayspor 38 41
16. Konyaspor 38 41
17. Ankaragücü 38 40
18. Karagümrük 38 40
19. Pendikspor 38 37
20. İstanbulspor 38 16
Takımlar O P
1. Eyüpspor 34 75
2. Göztepe 34 70
3. Sakaryaspor 34 60
4. Bodrumspor 34 57
5. Ahlatçı Çorum FK 34 56
6. Kocaelispor 34 55
7. Boluspor 34 53
8. Gençlerbirliği 34 51
9. Bandırmaspor 34 50
10. Erzurumspor 34 44
11. Ümraniye 34 43
12. Manisa FK 34 40
13. Keçiörengücü 34 40
14. Adanaspor 34 39
15. Şanlıurfaspor 34 38
16. Tuzlaspor 34 38
17. Altay 34 10
18. Giresunspor 34 7
Takımlar O P
1. M.City 38 91
2. Arsenal 38 89
3. Liverpool 38 82
4. Aston Villa 38 68
5. Tottenham 38 66
6. Chelsea 38 63
7. Newcastle 38 60
8. M. United 38 60
9. West Ham United 38 52
10. Crystal Palace 38 49
11. Brighton 38 48
12. Bournemouth 38 48
13. Fulham 38 47
14. Wolves 38 46
15. Everton 38 40
16. Brentford 38 39
17. Nottingham Forest 38 32
18. Luton Town 38 26
19. Burnley 38 24
20. Sheffield United 38 16
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 95
2. Barcelona 38 85
3. Girona 38 81
4. Atletico Madrid 38 76
5. Athletic Bilbao 38 68
6. Real Sociedad 38 60
7. Real Betis 38 57
8. Villarreal 38 53
9. Valencia 38 49
10. Deportivo Alaves 38 46
11. Osasuna 38 45
12. Getafe 38 43
13. Celta Vigo 38 41
14. Sevilla 38 41
15. Mallorca 38 40
16. Las Palmas 38 40
17. Rayo Vallecano 38 38
18. Cadiz 38 33
19. Almeria 38 21
20. Granada 38 21