"Esnafı virüs değil ekonomik şartlar öldürecek"

Budak, HES kodu şartıyla cafe, restoran ve lokantaların yeniden faaliyete geçmesi gerektiğini de dile getirdi.

Antalya 13.01.2021, 09:54
"Esnafı virüs değil ekonomik şartlar öldürecek"

CHP Antalya Milletvekili Çetin Osman Budak, pandemi koşullarının yarattığı ekonomik krizin daha önce benzeri görülmemiş bir esnaf işsizliğine doğru tırmandığını belirterek, “Pandemi kısıtlamalarına zaten ekonomik bir buhran ortamında yakalanan esnaf, artık tamamen bitme noktasına gelmiş durumda. Verileceği açıklanan destekler ise trajikomik. Şu anda esnafın yüzde 90’ı aldığı krediyi bile ödeyemiyor. Böyle devam ederse esnafı virüs değil ekonomik şartlar öldürecek” dedi. Budak, HES kodu şartıyla cafe, restoran ve lokantaların yeniden faaliyete geçmesi gerektiğini de dile getirdi.

Konuya ilişkin Ticaret Bakanı Ruhsar Pekcan’ın yanıtlaması istemiyle TBMM Başkanlığına bir soru önergesi veren Budak, şunları kaydetti:

“Koronavirüs salgını nedeniyle getirilen kısıtlamalar, özellikle cafe, restoran, lokanta gibi yeme içme sektörü ile müzikli işletmelerin yer aldığı eğlence sektörünü tamamen bitme noktasına getirmiştir. Meslek örgütlerinin verilerine göre yıllık 140 milyar TL’lik cirosu bulunan ve iki milyona yakın çalışanın istihdam edildiği bu işletmeler, dayanma sınırını çoktan aşmış durumda.

Esnaf, sadece paket servisi ile zorunlu giderlerini bile ödeyemezken, sulu yemek veren lokantalar onu bile yapamıyor. Esnafa destek diye verile verile kredi veriliyor. Ama esnafın zaten yüzde 90’ı daha önce aldığı krediyi bile ödeyemez halde. İş yerleri kapalı ama kira ödemeye devam ediyorlar. Hükümetin verdiği kira desteği 750 TL am en düşük kira bedeli 10 bin TL'den başlıyor.

Ruhsatları bar statüsünde olduğu için 16 Mart’tan bu yana açılmayan işletmelerden hâlâ kira stopajı, muhasebe stopajı, damga vergisi, kurumlar vergisi, işgaliye vergisi, tabela-reklam vergisi ve benzeri vergiler tahsil edilmeye devam ediliyor. Bu işyerlerinde çalışan 314 bin 443 işçi ise hayatta kalma mücadelesi vermektedir.

Yüksek kiralar ödemek zorunda kalan, zorunlu giderleri bulunan esnafın böyle devam etmesi halinde iflas etmesi, dolayısıyla icra ve tahliye davalarının artması kaçınılmazdır.

AVRUPA KAPANDI AMA ESNAFI DA KORUDU

Benzer kapatma tedbirlerini alan dünya ülkelerinin uygulamalarına bakıldığında, Almanya; 1-4 çalışanı olan küçük esnaf için 9 bin Euro,  5-9 çalışanı olan esnaf için 15 bin Euro karşılıksız ve geri ödemesiz nakdi yardım programına dâhil etmiş, İspanya hükümeti esnafa yıllık 3 milyar Euro tutarında temel gelir paketi ayırmıştır. 

YEME İÇME SEKTÖRÜNÜ AŞILAYIN, FAALİYETE AÇIN

Tefecilere 489 milyar dolar para ödeyen devlet, esnafımızı da aylık nakdi destekle maaş koruma programına almalıdır. Özellikle yeme içme sektöründe çalışan garson, aşçı, komi gibi çalışalar bir an önce aşı programı kapsamına alınmalı ve HES kodu sorgusuyla restoran, cafe ve lokantalar faaliyete geçmelidir.”

Budak, önergede şu sorulara yanıt aradı:

“Yeme içme sektöründe gösteren esnafın ayakta kalabilmesi için cafe, restoran ve lokantaların HES kodu ile müşteri kabulü yapabilecek şekilde açılması için bir çalışma yapılmakta mıdır? Kısıtlamalar ne zaman kaldırılacaktır? 16 Mart 2020’den bu yana kaç esnaf kepenk kapatmıştır? 16 Mart 2020’den bu yana kapalı kalan müzikli eğlence yerlerinin yaşadıkları zararı karşılayabilmek için hangi önlemler alınmıştır? Hemen hemen bütün iş kollarının faaliyet gösterdiği bir ortamda pandeminin en büyük faturasını yeme-içme sektöründe faaliyet gösteren esnafın ödediği ortadadır. Esnafın içinde bulunduğu yıkımı önlemek için hangi ek tedbirler alınacaktır? Yeme içme sektörünün bir an önce faaliyete geçebilmesi için garson, komi, aşçı gibi aktif çalışan personelin “riskli meslek grupları” içerisine alınması ve bu kapsamda erken aşılama planına dahil edilmesi planlanmakta mıdır? Bakanlığınız bünyesinde esnafa ilişkin kamu alacaklarında faizsiz erteleme sağlanması, işletme cirolarına göre vergilerin en az 6 ay ötelenmesi, icra işlemlerinin durdurulması, sicil affı gibi konuları içeren yeni bir destek paketi hazırlığı var mıdır?”

Yorumlar (0)
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 17 35
2. Fenerbahçe 17 35
3. Galatasaray 17 33
4. Gaziantep FK 17 31
5. Alanyaspor 18 30
6. Hatayspor 17 28
7. Trabzonspor 17 26
8. Karagümrük 17 24
9. Antalyaspor 18 24
10. Konyaspor 17 22
11. Sivasspor 17 22
12. Başakşehir 17 22
13. Kasımpaşa 17 22
14. Malatyaspor 17 21
15. Rizespor 17 21
16. Göztepe 17 19
17. Gençlerbirliği 17 19
18. Kayserispor 17 16
19. Ankaragücü 17 15
20. Denizlispor 17 14
21. Erzurumspor 18 13
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. M. United 17 36
2. Liverpool 17 33
3. Man City 16 32
4. Leicester City 17 32
5. Everton 17 32
6. Tottenham 17 30
7. Southampton 17 29
8. Aston Villa 15 26
9. Chelsea 17 26
10. West Ham 17 26
11. Arsenal 18 24
12. Leeds United 17 23
13. Crystal Palace 18 23
14. Wolverhampton 18 22
15. Newcastle 17 19
16. Burnley 16 16
17. Brighton 18 14
18. Fulham 16 12
19. West Bromwich 17 8
20. Sheffield United 18 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 16 41
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Villarreal 18 32
5. Real Sociedad 19 30
6. Sevilla 17 30
7. Granada 18 27
8. Celta de Vigo 18 23
9. Cádiz 18 23
10. Real Betis 18 23
11. Levante 17 21
12. Athletic Bilbao 18 21
13. Getafe 17 20
14. Valencia 18 19
15. Eibar 18 19
16. Deportivo Alaves 18 18
17. Real Valladolid 18 18
18. Elche 16 16
19. Osasuna 18 15
20. Huesca 18 12