'İktidar fındık satışı üzerinden rant sağlıyor'

Cumhuriyet Halk Partisi Giresun Milletvekili Necati Tığlı, “Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) 1 Mart 2020 itibariyle stoktaki fındıklarını satmaya başlamıştır. 20 bin ton satılacak denilmesine rağmen 32 bin ton satış yapıldığı iddialarının yanı sıra talebin aslında 60 bin ton olduğu yönündeki spekülasyonlara rağmen kurumun hâlâ hiçbir açıklama yapmaması ortaya atılan iddiaları doğrular niteliktedir” dedi.

2020 yılı fındık hasat sezonunun başlamasına sayılı aylar kala, alınan bu karardan kimlerin nasıl yararlandığı, hangi fiyatlarla ne kadar fındık satıldığı ve talebin ne kadar olduğuna ilişkin bilgilerin kamuoyu ile derhal paylaşılması gerektiğini vurgulayan CHP’li Tığlı, “bu bilgilendirme açık ve şeffaf bir şekilde yapılmaz ise iddiaların haklı olduğu kabul edilecektir. İktidar hem kendisinin hem de kendisine yakın fındık ihracatçılarının haksız kazanç ve rant peşinde koşan tüccarlar sıfatıyla anılmasını istemiyorsa derhal açıklama yapılmalıdır.

Aksi halde, belli bir kesimin, iktidara yakın büyük fındık ihracatçılarının hak etmedikleri bir kazanç elde etmesine yönelik bir girişim olduğu düşünülür, yabancı sanayicilerin fındığa olan ihtiyacının arttığı dönemde onları rahatlatan, arz-talep dengesinin üretici aleyhine bozulmasına neden olan bir uygulama olur” diyerek, fındık üreticisini yakından ilgilendiren bu konuyu Meclis gündemine taşıdı.

TMO DÜŞÜK RANDIMAN İLE KİMLERE MİLYONLARCA LİRA KAZANÇ SAĞLADI

CHP’li Necati Tığlı, Tarım ve Orman Bakanı Bekir Pakdemirli’ye “1 kg Levant Kalite Fındığın alıcıya 20 Lira 50 kuruştan ihale edildiğini, çeşitli masraflarla birlikte 1 kg Levant Kalite Fındığın alıcıya 21 liraya mal olacağını, 2 kilogram kabuklu fındıktan da ancak 1 kg iç fındık elde edilebileceğini yani maliyetin 42 liraya ulaşacağını söyledi. Dolayısıyla 1, 2 ve 3 numara ürünlerden 1 numaralı fındık bu durumda piyasada en az 44-45 Liraya satılması gerekir ki ürünü alan kişi kâr edebilsin. Şu anda bu fındık piyasada 40 liraya bulunabiliyor. Dolayısıyla TMO’nun satış rakamları ve buna yönelik rekor miktarda talebin olması, izaha muhtaç bir durum olarak dikkati çekmektedir.

TMO’DAN 42 LİRAYA ALINAN FINDIK NASIL OLUYORDA PİYASADA 40 LİRADAN SATILIYOR

Bu sebeple bu kişilere, bu fındıklar kaç randıman üzerinden kaç liraya satılıyor ki piyasada kilosu 40 lira olan fındık TMO’dan 42 liraya alınıyor. Bunun da böyle olabilmesi için acaba randıman mı düşük gösteriliyor sorusu herkes tarafından soruluyor. Eğer öyleyse bir randıman düşük gösterilen Fındığı 1 TL düşük versen arz edilen 60 bin tonda 60 milyon lira kuruma zarar ettirmek demektir.

TMO’nun elindeki fındığı işleyerek mamul hale getirmeden ve sanayicinin en çok ihtiyaç duyduğu dönemde piyasaya sürmesinin ülkemize ve fındık üreticimize sağlayacağı bir katkı var mıdır” diye sordu.

CHP’li Tığlı, TMO’nun destekleme alımı yaparken binlerce üreticinin fındığı, standartları karşılamadığı gerekçesiyle geri gönderildiğini hatırlatarak, “düşük randıman, düşük fiyatla alınırken, bir çok üreticinin çiftçi kayıt sistemi gerekçe gösterilerek, ürettiği fındığın üçte biri kabul edilirken; şimdi yandaş ihracatçıya sanayiciye binlerce ton fındığın düşük randıman gösterilerek satılması, devletin milyonlarca zarar ederken yandaşın milyonlarca ekstra kazanca kavuşturulması iddialarının derhal araştırılması gerekir” dedi.

KONU SORU ÖNERGESİYLE TBMM’YE TAŞINDI

CHP Giresun Milletvekili Necati Tığlı, fındık üreticisinin kaderini belirleyen bu konuda, Tarım ve Orman Bakanı Bekir Pakdemirli’nin yanıtlaması istemiyle şu önemli soruları sordu;

• TMO piyasaya hangi randıman üzerinden, kaç liraya ne miktarda fındık satışı gerçekleştirmiştir? TMO’nun bu bilgileri sektör bileşenleri kamuoyu ile paylaşmamasının makul bir sebebi bulunmakta mıdır? İktidara yakın kesimlerin avantajlı randıman ölçümleri ve fiyatları ile istediği miktarlarda alım yapması mı sağlanmıştır?

• Her düşük randıman satış fiyatında ne kadar fiyat kırılmasına neden olmaktadır?

• Belirli standartları karşılamadığı gerekçesiyle geri gönderilen ya da düşük randımanlandırılan fiyatla ürününü satmak zorunda kalan üreticimizin karşılaştığı zorluklar yanında, TMO’nun bu dönemde elindeki binlerce ton fındığı düşük randıman göstererek ve her bir randımanda 1 TL fiyat düşüşüyle milyonlarca kayıpla belirli kesimlere satmasını nasıl değerlendiriyorsunuz? Bu manipülasyon üzerinden kimlere onlarca milyon ek kazanç sağlandığını araştıracak mısınız?

• TMO’nun elindeki fındığı işleyerek mamul hale getirmeden ve sanayicinin en çok ihtiyaç duyduğu dönemde piyasaya sürmesinin ülkemize ve fındık üreticimize sağlayacağı bir katkı var mıdır? Yoksa iktidara yakın ihracatçılara ve başka ülkelerin fındık sanayicilerine TMO eliyle rant mı sağlanacaktır?

• Bu satışın aynı zamanda yeni sezon öncesi fiyatların düşük seviyeye çekilmesi için hazırlık yapan lobilere de devlet eliyle bir destek niteliği taşıdığını düşünüyor musunuz? Bu acelenin sebebini üreticimize sağlayacağı katkıyı izah eder misiniz?