"Kur artışlarının ani ve yüksek olması ihracatı azalttı"

CHP İstanbul Milletvekili ve KİT Komisyonu Üyesi Aykut Erdoğdu'nun reel kurun reel ihracata olan etkisini değerlendirdi.

İstanbul 16.12.2020, 10:37
"Kur artışlarının ani ve yüksek olması ihracatı azalttı"

 CHP İstanbul Milletvekili ve KİT Komisyonu üyesi Aykut Erdoğdu, Cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminin uygulanmasıyla birlikte ekonomideki bütün dengeler bozulurken, artan kurun ihracata faydası değil, zararı olduğunu belirterek, “Rekabetçi kurla ihracat artışı sağlarız diye düşünüyorlardı ama olmadı. Evdeki hesap çarşıya uymadı. Tek adam sisteminde kur artışlarının ani ve yüksek olması, reel ihracatı artırmadı, aksine azalttı” dedi.

Erdoğdu, Nisan 2018 tarihinden bu yana dolarda görülen artışın ihracata olumlu bir yansıması olmadığının rakamlara bakıldığında görüldüğünü vurgulayarak, 2 Nisan 2018 ile son açıklanan dış ticaret verilerinin esas olduğu 30 Ekim’de cari fiyatlarla ABD Dolarının Merkez Bankası döviz alış kurunun yüzde 106,6 artışla 3,95 liradan 8,32 liraya çıktığına dikkat çekti. Dolardaki bu uzun vadeli artışa karşın 2020 Ekim itibarıyla yıllıklandırılmış ihracatın 2019 Ekim ayına kıyasla 180,2 milyar dolardan 167,2 milyar dolara düşerek yüzde 7,2 azaldığını belirten Erdoğdu, iktidarın kurun belli bir düzeyde tutulması için harcanan döviz rezervlerine rağmen başarısız olduğunu söyledi.

İktidarın bu başarısızlığı ve dövizdeki artışı durduramamasının ardından, güvenilir ve yapısal bir program hazırlamak yerine, “önemli olan kurun seviyesi değil, rekabetçi olup olmaması” şeklinde bir söylem geliştirdiğini kaydeden Erdoğdu, şunları söyledi:

DAMAT BAKAN ANLAMSIZ SÖZLERİNİN ALTINDA KALDI

“Kuru belli bir düzeyde tutamayacağının farkına vardığını anlayan ama ekonomiden anlamadan Hazine ve Maliye Bakanlığı yapan damat, uçuşa geçen döviz kuruyla ihracatı artırılabileceğini söylemesinin hiçbir mantığı yoktu. Nitekim bu anlamsız söylemlerin altında kalarak istifa etti.  İhracat ve kur verilerine baktığımızda TL’nin reel değeri düştükçe ihracatın beklendiği gibi artmadığı, aksine gerilediği görülüyor. Üstelik TL’nin değer kaybı, ihracatı artırmadığı gibi halkı da yoksullaştırıyor. Mayıs-Temmuz aylarında artmış gibi görünen ihracat değerleri ise tamamen pandemi döneminde Türkiye’nin, Çin’in yerini kısa dönemli doldurma etkisinden kaynaklandı. Ancak Temmuz ayından sonra ihracatta pandemi nedeniyle daralan Çin pazarının olumlu etkisinden de yararlanamadık.”

İhracatın gelişimi ile reel kur arasındaki ilişki incelendiğinde 2008 Ocak ile 2014 Aralık döneminde aylık ihracatın TL’nin mutedil değer kaybından etkilendiği ve bir miktar artış görüldüğüne işaret eden Erdoğdu, “Bu durumun iki nedenden kaynaklandığını söyleyebiliriz. Yani, ya TL’nin değer kaybına rağmen reel ihracat bu durumdan etkilenmiyor ya da reel kurdaki gerileme reel olarak ihracatı artırıyor olmasına rağmen, ihracat yapılırken daha düşük gelir elde edilmesinden kaynaklanıyor” diye konuştu.

KURDAKİ HAREKET,İHRACATA 2018 YILI NİSAN AYINA KADAR YANSIDI

Reel kurdaki hareketin reel ihracata 2018 yılı Nisan ayına kadar birebir yansıdığının söylenebileceğini belirten Erdoğdu, şöyle devam etti:

“Bu ilişkinin, Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemine geçişin etkilerinin hissedilmeye başladığı 2018 yılı Nisan ayına kadar bu şekilde sürdüğü görülüyor. Oysa Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin uygulandığı son dönemde bu ilişkinin tamamen şekil değiştirdiği ve Türk Lirası’nın değer kaybının ihracatı artırmak yerine azaltma yönünde bir harekete geçmeye başladığı verilerle ortaya çıkıyor. TL’nin değer kaybı reel ihracat üzerinde etkili ancak bu etkinin güçlü olabilmesi için değer kaybının mutedil ve üreticiler tarafından kolay hazmedilebilir oranlarda gerçekleşmesi gerekiyor. Tek adam sisteminde kur artışları ani ve yüksek düzeyli sıçramalarla sürdü. Bu durum fiyatlama ve üretim kararlarında belirsizliklere yol açıyor. Bu da ihracat kapasitesini olumsuz etkiliyor. Pandemi sonrası Çinli üreticilerin yerini almak için bir çıkış yaptığımız süreci devam ettiremediğimizi de ortaya koyuyor. Tek adam sistemi ve onun liyakatsiz bağlılığı esas alan uygulamaları Türkiye’ye sadece zaman kaybettirmedi aynı zamanda her alanda gerileme de yarattı.”

Yorumlar (0)
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 17 35
2. Fenerbahçe 17 35
3. Galatasaray 17 33
4. Gaziantep FK 17 31
5. Alanyaspor 18 30
6. Hatayspor 17 28
7. Trabzonspor 17 26
8. Karagümrük 17 24
9. Antalyaspor 18 24
10. Konyaspor 17 22
11. Sivasspor 17 22
12. Başakşehir 17 22
13. Kasımpaşa 17 22
14. Malatyaspor 17 21
15. Rizespor 17 21
16. Göztepe 17 19
17. Gençlerbirliği 17 19
18. Kayserispor 17 16
19. Ankaragücü 17 15
20. Denizlispor 17 14
21. Erzurumspor 18 13
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. M. United 17 36
2. Liverpool 17 33
3. Man City 16 32
4. Leicester City 17 32
5. Everton 17 32
6. Tottenham 17 30
7. Southampton 17 29
8. Aston Villa 15 26
9. Chelsea 17 26
10. West Ham 17 26
11. Arsenal 18 24
12. Leeds United 17 23
13. Crystal Palace 18 23
14. Wolverhampton 18 22
15. Newcastle 17 19
16. Burnley 16 16
17. Brighton 18 14
18. Fulham 16 12
19. West Bromwich 17 8
20. Sheffield United 18 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 16 41
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Villarreal 18 32
5. Real Sociedad 19 30
6. Sevilla 17 30
7. Granada 18 27
8. Celta de Vigo 18 23
9. Cádiz 18 23
10. Real Betis 18 23
11. Levante 17 21
12. Athletic Bilbao 18 21
13. Getafe 17 20
14. Valencia 18 19
15. Eibar 18 19
16. Deportivo Alaves 18 18
17. Real Valladolid 18 18
18. Elche 16 16
19. Osasuna 18 15
20. Huesca 18 12