"Ticaret hayatı zorlaşıyor, borç batağı büyüyor"

CHP PM Üyesi ve İstanbul Milletvekili Özgür Karabat, ticaret hayatındaki sorunları gündeme taşıdı. Karabat sosyal medyada yaptığı paylaşımlarda ticaretle uğraşanların borç sarmalına girdiğini, bunun da çek ve senetlerin geri dönüşünde sorunların artmasına neden olduğunu belirtti. Karabat karşılıksız çıkan çeklerin 13.7 milyar TL olduğunu aktardı. 

Karabat'ın paylaşımları şöyle:

1) Ekonomide atılan yanlış adımlar piyasada dengeleri alt üst ediyor. Vatandaşın alım gücü düşerken, sanayici de artık önünü göremiyor. Aşağıda vereceğim rakamlar, ticari hayatın ne kadar riske girdiğini gösteriyor.

2) Bu yılın ilk 9 ayında bankalara ibraz anında karşılıksız çıkan çeklerin sayısı azalmasına rağmen toplam tutarı %40 artarak 13.7 milyar TL oldu. Çekler, karşılıklı ticaret sürecinde oldukça önemlidir ve bu sistem bozulmaya başladı.

3) Senet tarafında da benzer bir durum var. Protesto edilen senet sayısı %28 düşmesine rağmen, tutarı sadece %12 geriledi. Protesto sonrası tahsilat ise sadece %20 seviyesinde. Gerisi icra takibine düşüyor. Bu da ticari hayatın ne kadar zor durumda olduğunu gösteriyor.

4) Kredi konusunda ise ayrı bir pencere açmamız gerekiyor. İşletmeler için krediye ulaşım ve kullanımı nefes alıp vermek gibidir. Ticari kredilerin toplam içindeki payı %81 düzeyinde gerçekleşti.

5) Tasfiye olunacak krediler 2022 yılı Ağustos ayı itibarıyla 203 milyar TL oldu. İktidar her ne kadar toplam krediler içinde tasfiye oranının düşük olduğunu iddia etse de, iş dünyası açısından işler daha da zorlaşıyor.

6) Finansman sıkıntısının olumsuz bir yansıması PMI verilerinde görülüyor. İstanbul Sanayi Odası (İSO) Türkiye İmalat PMI (Satın Alma Yöneticileri Endeksi) 46.4’e geriledi. Endeks üst üste sekizinci ay eşik değer 50’nin altında kaldı.

7) Sanayi noktasında PMI verileri sektörün performansında sert yavaşlama olduğunu bize gösteriyor. Pandemiden bu yana en kötü performans. Hani rekabetçi kur ile ihracatta rekorlar kıracak, fabrikalarımız 24 saat çalışacaktı?

8) TÜİK’in açıkladığının en az 2 katı enflasyon yaşanıyor. Vatandaşın alım gücünün yerlerde olması nedeniyle iç piyasada da tüketim gerilemeye başladı. Sanayimiz bundan da olumsuz etkileniyor. Vatandaş da borcu borçla çeviriyor.

9) Bireysel kredi kullanan kişi sayısı (takipteki krediler hariç) son bir yılda yaklaşık 2 milyon kişi artarak 36,5 milyon kişi olurken, ortalama kredi bakiyesi ise 37 bin TL düzeyinde gerçekleşti.

10) Bireysel kredi kartı borcundan dolayı yasal takibe düşmüş kişi sayısı yılın ilk 8 ayında 613 bin kişi oldu. Bireysel kredi borcundan dolayı yasal takibe intikal etmiş kişi sayısı ise aynı dönemde 748 bin oldu. Bu rakamlar 2021’de sırasıyla 310 bin ve 694 bindi.

11) Ağustos 2022 itibarıyla bireysel kredi kartlarını da içeren bireysel kredilerde tasfiye olunacak alacaklar bir önceki yıla göre yüzde 47 artış ile 32,6 milyar TL oldu. Görüyoruz ki hem sanayici hem de ücretli çalışanlar derin bir çıkmazın içinde.