"Türkiye en yüksek risk kategorisinde"

CHP İzmir Milletvekili Murat Bakan, Avrupa Birliği`nin (AB) “2050’de Karbon Nötr İlk Kıta” olma hedefiyle hazırladığı, Sınırda Karbon Vergisi uygulamasının ülkemize getireceği ekonomik yükü Meclis gündemine taşıdı.

İzmir 15.09.2021, 09:37
"Türkiye en yüksek risk kategorisinde"

CHP İzmir Milletvekili Murat Bakan, Avrupa Birliği`nin (AB) “2050’de Karbon Nötr İlk Kıta” olma hedefiyle hazırladığı, Sınırda Karbon Vergisi uygulamasının ülkemize getireceği ekonomik yükü Meclis gündemine taşıdı.

 “AB’ye en fazla ihracat yapan ilk 10 ülke arasında 6. sırada ülkemizin yer aldığını hatırlatan Milletvekili Bakan, Yeşil Ekonomik Dönüşüme uyumlu tedbirlerin alınmaması durumunda ülkemiz ciddi risklerle karşı karşıya kalacak” dedi.

Avrupa Birliği (AB) “2050’de Karbon Nötr İlk Kıta” olma hedefiyle hazırladığı, ülkemizi de yakından ilgilendiren, Sınırda Karbon Vergisi uygulamasını, 14 Temmuz 2021 tarihinde onayladı. Buna göre 2023’te başlatılacak yeni sistemle birlikte, 2026’dan itibaren AB’ye ihraç edilen ürünler için üretim sürecinde salınan seragazı tonu başına vergi alınması planlanıyor. Karbon kaçağı yaratılmasını engellemeyi hedefleyen bu yeni düzenlemenin; ilk etapta demir, çelik, çimento, gübre, alüminyum ve elektrik gibi kalemlerde uygulanması, devamında ise vergi alanının kademeli olarak genişletilmesi planlanıyor.  Yeni uygulamayla; ihracatçıların ülkelerinden Sınırda Karbon Uygulaması sertifikası almaları ve her yılın 31 Mayıs`ında, önceki sene AB’ye ihraç ettikleri ürün tonu ve yarattıkları seragazı emisyonunu ibraz etmeleri gerekecek. Yani, teknik olarak AB’ye ihraçta bulunan tüm AB dışı ülkeler vergi sistemine tabi olacak. Araştırmalar, sera gazı emisyonunun ton başına 30€, 50€ ya da 70€ ile fiyatlandırılacağını öngörüyor.

Avrupa Yeşil Mutabakatı kapsamında öngörülen Sınırda Karbon Vergisi uygulamasına uyumlu tedbirlerin alınmaması durumunda ülkemizin ciddi risklerle karşı karşıya kalacağını; düşük karbonlu yeni bir ekonomik modelin hayata geçirilmesi durumunda ise ülkemizin yakalayacağı yeni fırsatlar olduğunu vurgulayan CHP İzmir Milletvekili Murat Bakan, konuyu Meclis gündemine taşıdı.

“Karbonu ton başına 30€, 50€, 70€ olarak hesaplayan farklı senaryoların getireceği vergi yükü 2,5 milyar € kadar çıkıyor”

İklim krizinin derinleşen etkisiyle birlikte, Avrupa Birliği’nin (AB) sera gazı emisyonlarını 2030 yılına kadar %50-55 azaltma ve 2050 yılına kadar iklim/karbon nötr olması hedefini bağlayıcı bir şekilde AB müktesebatına dahil eden bir yaklaşım benimsediğini hatırlatan CHP’li Bakan, “Tüm bunlar bize yeni bir paradigmayı işaret etmektedir. AB bölgesinin Türkiye’nin en büyük ihracat ortağı olması nedeniyle, söz konusu hedefler Türkiye için büyük önem taşımaktadır. Karbonun ton fiyatını 30€, 50€, 70€ olarak hesaplayan farklı senaryolarda; 30€ olması durumunda yıllık yaklaşık 1,1 milyar €; 50€ Euro olması durumunda yıllık 1,8 milyar €; 70€ olması durumunda ise yıllık yaklaşık 2,5 milyar € vergi yükü ile karşı karşıya kalacağız. Özellikle AB pazarına ürün satan ülke ve şirketler açısından karbon vergisinin hayata geçirilmesi ihracatçıları yakından ilgilendirmektedir.  Sonuç olarak, ülkelerden gelen ürünlerde ülkenin karbon ayakizine göre karbon sınır vergisi uygulamasını da içeren anlaşma, Türkiye’deki üretim süreçlerinin ve döngüsel ekonomiye yaklaşımın da yeniden gözden geçirilmesini gerektirmektedir. Türkiye, Paris Anlaşması’na imza atmasına rağmen; Eritre, Irak, İran, Yemen`le birlikte anlaşmayı onaylamayan bir kaç ülke arasındadır. Anlaşmanın onaylanmaması durumunda, AB tarafından alınan tedbirlerin ülkemize ticaret alanında getireceği olumsuz ekonomik etkilerin bertaraf edilmesi mümkün olmayacaktır. Bu nokta özellikle dış ticaret, ülkemizin uluslararası prestiji ve sürdürülebilir yaşam açısından önem arz etmektedir. İleri Sürdürülebilirlik Çalışmaları Enstitüsü (IASS)’in raporunda yer alan Sınırda Karbon Vergisi Uygulaması Ülke Riski Değerlendirmesine göre aralarında Türkiye’nin de bulunduğu Bosna Hersek, Mozambik, Zimbabwe, Güney Afrika ve Ukrayna en yüksek risk kategorisinde bulunmaktadır. Sonuç olarak, AB, sınırda karbon vergisi uygulamasıyla çevre politikalarında ciddi adımlar atmayan ülkelere karşı emisyonları azaltacak radikal bir strateji geliştirmiştir. Gerekli adımlar atılmazsa ülkemizin aleyhimize olacak olan bu düzenlemeye karşı, `oyunun dışında` kalmamamız için düşük karbonlu yeni bir ekonomik modelin hayata geçirilmesi gerekiyor” diye konuştu.

CHP’li Bakan, Ticaret Bakanı Mehmet Muş’a sordu:

1-      Yeni uygulamayla AB’ye ihracatta bulunan tüm 3. taraf ülkeler bu vergi ile mükellef haline gelecektir. AB’ye en fazla ihracat yapan ilk 10 ülke arasında 6. sırada yer alan ülkemizi yakından ilgilendiren “Sınırda karbon vergisi uygulaması” üzerinde Bakanlığınızın bir çalışması bulunuyor mu?

2-      Yeni regülasyonun Türkiye’nin AB’ye ihracatına yönelik yaratacağı yüke ilişkin vergi senaryosu ve Türkiye’nin AB’ye yıllık ödemesi gerekecek olan tutar hesabı yapıldı mı? Yapıldı ise hangi sonuçlara ulaşılmıştır? Yapılmadı ise gerekçesi nedir?

 

3-   Gerekli tedbirler alınmadığı takdirde söz konusu düzenlemenin ülkemizin ekonomisi üzerinde yaratacağı olumsuz etkiler üzerine modelleme yapıldı mı? Yapıldı ise hangi sonuçlara ulaşıldı?

 

4- Ton başına verginin (30€ ya da 50€ ) olması gibi farklı senaryolarda sektörlerin ödeyeceği vergi yüküne ilişkin bir çalışma bulunuyor mu? Sektörel detayları nelerdir?

 

5-    Öncelikli ihracat pazarımız olan AB tarafında yaşanan bu gelişmeler yakından takip edilerek ticarette sürdürebilirliğimizi sağlanması konusunda hangi çalışmalar yapılmaktadır?

 

6-    Covid-19 pandemi sürecinin beraberinde getirdiği olumsuzluklar, AB ülkeleri başta olmak üzere, önemli ihraç ülkelerimizde yaşanan pazar ve talep daralmaları ihracatımızdaki azalışın ana nedeni olarak karşımıza çıkmaktadır. Bunun çok daha ötesinde ekonomik etkileri beraberinde getirecek olan yeni standart ve etiketleme yöntemine bir an önce uyum sağlayacak mevzuatları ve teknolojik dönüşümleri içselleştirecek bir planlama yapılmakta mıdır?

 

7-     Almanya merkezli, İleri Sürdürülebilirlik Çalışmaları Enstitüsü (IASS)’in raporunda yer alan Sınırda Karbon Vergisi Uygulaması Ülke Riski Değerlendirmesine göre aralarında Türkiye’nin de bulunduğu Bosna Hersek, Mozambik, Zimbabwe, Güney Afrika ve Ukrayna en yüksek risk kategorisinde bulunmaktadır. Konuya ilişkin Bakanlığınızın değerlendirmesi nedir? 

 

8-      AB, sınırda karbon vergisi uygulamasıyla çevre politikalarında ciddi adımlar atmayan ülkelere karşı emisyonları azaltacak radikal bir strateji geliştirmiştir. Gerekli adımlar atılmazsa aleyhimize olacak olan bu düzenlemeye karşı, yeşil yatırımların yapılarak ticarette avantaja dönüştürebilmesi için yeni bir yaklaşım ile dönüşüm seferberliği başlatılması planlanmakta mıdır? Bakanlığınızın bu konuda aldığı somut tedbirler nelerdir?

Yorumlar (0)
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 22 51
2. Konyaspor 21 42
3. Fenerbahçe 22 36
4. Alanyaspor 22 35
5. Beşiktaş 22 35
6. Hatayspor 22 35
7. Başakşehir 21 34
8. Adana Demirspor 22 34
9. Kayserispor 22 31
10. Gaziantep FK 21 31
11. Sivasspor 22 30
12. Karagümrük 22 30
13. Galatasaray 22 27
14. Giresunspor 22 26
15. Kasımpaşa 22 24
16. Göztepe 22 24
17. Antalyaspor 22 23
18. Rizespor 22 21
19. Altay 22 18
20. Ö.K Yeni Malatya 21 15
Takımlar O P
1. Ümraniye 20 42
2. Ankaragücü 20 42
3. Erzurumspor 20 38
4. Eyüpspor 20 36
5. Bandırmaspor 20 33
6. Samsunspor 20 33
7. İstanbulspor 20 33
8. Adanaspor 20 32
9. Tuzlaspor 20 27
10. Gençlerbirliği 20 26
11. Manisa Futbol Kulübü 20 25
12. Boluspor 19 24
13. Kocaelispor 21 24
14. Keçiörengücü 20 23
15. Menemen Belediyespor 20 23
16. Altınordu 20 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 20 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 22 56
2. Liverpool 21 45
3. Chelsea 23 44
4. West Ham United 22 37
5. Tottenham 19 36
6. Arsenal 20 35
7. M. United 21 35
8. Wolverhampton Wanderers 20 31
9. Brighton 21 29
10. Leicester City 19 25
11. Crystal Palace 21 24
12. Southampton 21 24
13. Aston Villa 20 23
14. Brentford 22 23
15. Leeds United 20 22
16. Everton 19 19
17. Norwich City 22 16
18. Watford 20 14
19. Newcastle 20 12
20. Burnley 17 11
Takımlar O P
1. Real Madrid 21 49
2. Sevilla 21 45
3. Real Betis 22 40
4. Atletico Madrid 20 33
5. Real Sociedad 20 33
6. Barcelona 20 32
7. Rayo Vallecano 20 31
8. Villarreal 21 29
9. Valencia 21 29
10. Athletic Bilbao 21 28
11. Espanyol 22 27
12. Celta Vigo 21 26
13. Osasuna 21 25
14. Granada 21 24
15. Elche 21 22
16. Getafe 21 21
17. Mallorca 20 20
18. Deportivo Alaves 21 17
19. Cadiz 21 15
20. Levante 20 11