CHP'li Tarhan, yılbaşı çekilişini sordu

CHP Parti Meclisi Üyesi ve Kocaeli Milletvekili Tahsin Tarhan, Varlık Fonuna devredilen şans oyunlarının yapılan hizmet alımı ihalesini kazanan Sisal-Şans Ortak Girişimi tarafından 2022 Yılbaşı Özel Çekilişine dair sorularını Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay ve Hazine ve Maliye Bakanı Nurettin Nebati tarafından yanıtlanması talebiyle TBMM Başkanlığına sundu.

Tarhan, bu yıl da çeyrek bilete çıkan ikramiyenin tek alıcısı olduğuna dikkat çekerek şunları söyledi. “Şans oyunları ile ilgili lisans hizmeti önce Varlık Fonuna devroldu. Varlık Fonu daha sonra bu hakkını ortak gelir şartıyla devretti. Bu kapsamda bu hizmet 2019 yılından bu yana Sisal-Şans Ortak Girişimi tarafından veriliyor. Ancak şaibeler bitmiyor. Bu yıl da büyük ikramiye nasıl olduysa en çok satılan çeyrek grubu bilete çıkmasına rağmen tek bilet satılmış. Diğer üç bileti alan olmamış. Üstelik şans oyunları eskiden Milli Piyango tarafından oynatılırken Sayıştay Denetimine tabii idi. Şimdi denetim de yok. Bu da çekilişleri manipülasyonlara açık hale getiriyor”

“Şans oyunları çekilişlerinde yaşananların sorumluluğundan kaçıyorlar”

Tarhan, 2021 yılında Sisal- Şans Ortak Girişim Grubuna dair Hazine ve Maliye Bakanlığına muhatap tuttuğu sorulara, Bakanlığın Varlık Fonu kapsamında olduğu yönündeki cevabı doğrultusunda Cumhurbaşkanlığına sorularını yönelttiğini ancak Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay’ın sorularını Hazine ve Maliye Bakanına yöneltmesi yönünde cevap verdiğini kaydederek, “Sorularımıza cevap vermemek için adeta bürokrasi ateşten bir toptur, aman sen tutma deyip Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Cumhurbaşkanlığı topu birbirlerine atıyorlar. Bu da açıkça ortaya koyuyor ki şans oyunları çekilişlerinde el yakıcı bir şeyler yaşanıyor ki devletin iki kurumu sorumluluğu birbirlerine atıyorlar. Bu arada da Sisal-Şansı denetlemekten kaçınıyorlar. Bunu biz demiyoruz. Sayıştay Raporları Milli Piyango Teşkilatının bu görevi yerine getirmediğini söylüyor” dedi.

“Devlette hesap verebilirlik ve şeffaflık kalmadı, her şey gizli kapılar ardında halledilmeye çalışılıyor” 

Tarhan, devlete gelir sağlayan şans oyunlarının önce Varlık Fonu’na devredilmesinin ardından da iktidara yakın bir şirket ve ortağından hizmet alınmak suretiyle işletilmeye başlanmasının kamuoyunda rahatsızlığa ve çekilişlere ilişkin olarak da şaibelere yol açtığına bir kez daha dikkat çekti ve “Devletin yaptığı iş ve eylemlere vatandaşın güven duyması için tüm iş ve işlemlerin şeffaflıkla ve hesap verebilirlik ilkesi esas alınarak yürütülmesi gerekiyor. Ancak 19 yıllık AKP iktidarı verdiği tüm sözler gibi bu sözünü de tutmadı. Artık devlette hesap verebilirlik ve şeffaflık kalmadı, her şey gizli kapılar ardında halledilmeye çalışılıyor. Vatandaş da bunu görüyor. Bir zamanlar herkes için bir yılbaşı klasiği olan özel çekilişe de ilgi giderek azalıyor. Çekilişleri Sisal-Şans yapmaya başlayalı hem satışlar hem de gelir düşüyor. Oysa Milli Piyango zarar ediyor deyip özelleştirdiler. Gelinen noktada gelir azalsa da şirket hep kazanmaya devam ediyor. Bu da çekilişlerde şaibe yapıldığı iddiasını güçlendiriyor” diyerek, Sayıştay Raporlarına dayandırdığı rakamları paylaştı. 

Tarhan, “Bilet satış rakamları özelleştirmeyle birlikte düşmeye başladı. 2019’da 54 milyon piyango bileti satıldı. Özelleştirmenin ardından 2020’nin ilk yedi ayında satılan bilet 14 milyonda kaldı. Satışlar yüzde 74 azaldı. 2021 yılının toplam satış rakamı açıklanmadı. Özelleştirme öncesi 2017'deki 683 milyon 426 bin TL'lik devletin kasasına giren gelir, 2020'de şirket için 111 milyon 357 bin TL'ye indi. Özelleştirme yapılırken gelir ortaklığı öngörülmüş olsa da şirketin devlete para aktarıp aktarmadığını bilmediğimiz için devletin kasasına gelen bir gelir var mı bu da bilinmiyor.” dedi.

“Çekilişler sosyal yardım amaçlı yapısını kaybetti, şirketin kasasını doldurma aracı halini aldı”

“Geçmişte Milli Piyango geleneğinde bilet satışlarıyla devletin ihtiyaçları için devlet kasasına gelir elde edilmesi söz konusuydu. Milli Piyango, Kızılay, Yeşilay, Çocuk Esirgeme Kurumu gibi sosyal hizmetlere yardım amacıyla devlete gelir kaynağı sağlıyordu. Vatandaş, biletini aldığı zaman çıkmasa da diyordu ki, ‘Nasıl olsa buradan hayır kurumlarına destek sağlanıyor.’ Ama özelleştirmeyle bu değişti. 2019 yılında yılbaşı çekilişinde de 100 milyon liralık büyük ikramiye çeyrek bilete isabet etti. Çeyrek biletlerden sadece bir tanesi satıldığı için satılmayan üç biletin tutarı 75 milyon TL şirkete devredildi. Bu yıl da aynı durum yaşandı. 120 milyonluk büyük ikramiye çeyrek bilete isabet ederken bu dört biletten yalnızca bir tanesi satıldı. Yani bu yıl 2 milyar liralık bilet sattığı açıklanan Şirket, sadece 500 milyon TL’lik ikramiye dağıttı ve büyük ikramiye aslında Şirkete çıktı.” diyen Tarhan, Milli Piyango’da bilet satış gelirlerinin yüzde 43’ünün devlete kaldığını, ayrıca yüzde 18 KDV ödendiğini de hatırlatarak, özelleştirmeyle devlet payının yüzde 30’a indirildiğine, KDV’nin de sıfırlandığına dikkat çekti. 

“Daha önce de sorduk cevap vermekten kaçtılar. Ama sormaya devam edeceğiz”

            Tarhan, halkın kaynaklarının hesapsızca belli kişi ve gruplara aktarıldığını tespit ettikleri her alanda soru sormaya devam edeceklerini belirterek, “Biz bu şans oyunlarına dair soruları daha önce de sorduk onlar cevap vermekten kaçtılar. Ama bizi sessizlikleri ile yıldıramayacaklar. Cevap alana kadar sormaya devam edeceğiz.” dedi.