CHP'li Ateş: "Bolu'da maden talanına 'ticari sır' kılıfı"

CHP Bolu Milletvekili ve Sanayi ve Enerji Komisyonu Üyesi Türker Ateş; Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar’a Yedigöller Milli Parkı yakınına altın madeni arama ruhsatı verildiği iddialarını sormuştu. Gelen yanıtta Bakanlık, 880 hektarlık alan için arama ruhsatı başvurusunu doğruladı ama henüz ruhsat verilmediğini, değerlendirme aşamasının devam ettiğini belirtti. Yanıtta, başvuru yapan şirketin bilgileri ticari sır gerekçesiyle gizli tutuldu. Yanıtı değerlendiren Ateş, “Yedigöller Milli Parkı’na bu kadar yakın bir bölgede altın aranması fikri bile ürkütücü.  Altın arama ruhsatı için 18 Kasım 2024’te başvuru yapılmış.  Bakanlığın bu başvuruyu, hiç değerlendirmeden bir an önce reddetmesi lazım. Bolu’nun zenginliği, yeraltı kaynaklarında değil yer üstündeki eşsiz güzelliğindedir. Ticari sır gerekçesiyle başvuru yapan firmanın bilgilerinin gizlenmesi ise düşündürücü. Bu bilginin açıklanmasında kamu yararı olduğu çok açık” diye konuştu. 

Bolu Milletvekili Türker Ateş, soru önergesinde Bakanlığa;

“Bolu'nun Merkez ilçesine bağlı Bağışlar, Değirmenbeli, Merkeşler ve Afşar köyleri bölgesinde adı geçen maden arama ruhsatı verilmiş midir, verildiyse hangi tarihte verilmiştir? Arama ruhsatı verilen alanın büyüklüğü ne kadardır?’ diye sormuştu.

Bakanlıktan gelen yanıtta şu bilgiler verildi:

“MADEN İÇİN ARAMA RUHSATI BAŞVURUSU YAPILDI”

“Bolu ilimiz Merkez ilçesi sınırları dahilinde önergeye konu olan IV. grup (Altın+Bakır+Çinko+Gümüş+Kurşun) maden arama ruhsat talep sahası için ilgili şirket tarafından 18/11/2024 tarihinde müracaat talebinde bulunulmuş olup söz konusu talep için henüz arama ruhsatı düzenlenmemiştir. İlgili kurumlardan (Valilik ve Orman Genel Müdürlüğü) talep alanı ile ilgili görüş sorulmuş olup kurum görüşleri henüz Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğüne (MAPEG) ulaşmamıştır. Arama ruhsat talep alanı olan 880,02 hektar olmakla birlikte mezkur alanda henüz arama ruhsatı düzenlenmediğinden talep alanında bu aşamada herhangi bir faaliyette bulunulması mümkün değildir.

“İŞLETME İSİMLERİ TİCARİ SIR”

Maden Yönetmeliği’nin “Sicilin incelenmesi” başlıklı 97’nci maddesinde “...İlgisini ispat eden herkes, sicil kayıtlarını maden sicil memurlarından biri huzurunda göstermesini isteyebilir” şeklinde düzenleme yer almakta olup, bu çerçevede işletmelerin isimleri ve ruhsat bilgileri doğrudan açık bir şekilde paylaşılamamaktadır.

Nitekim aynı konuya ilişkin daha önce Bakanlığımız aleyhine açılan dava üzerine Ankara 16. İdare Mahkemesi tarafından verilen E:2016/2684, K:2018/177 sayılı kararda özetle:

“...4982 sayılı Kanunun 23’üncü maddesiyle ve Yönetmeliğin 34’üncü maddesiyle “ticari sır” kapsamındaki bilgi ve belgelere erişimi kısıtlayan kuralın, bir ticari işletme ve şirketin faaliyet alanı ile ilgili yalnızca belirli sayıdaki mensuplar ve diğer görevliler tarafından bilinen, elde edilebilen, özellikle rakipler tarafından öğrenilmesi halinde serbest rekabet imkanına ve üçüncü kişilere zarar verecek olan, şirketin iş ve organizasyonu, yönetim, ekonomik hayatı, kâr ve nakit durumu, mali ve hukuki analiz çalışmaları, faaliyet stratejisi, hammadde kaynakları, imalatının teknik özellikleri, fiyatlandırma politikaları, maliyet analizleri ve masrafları, pazar payı, müşteri portföyü ve müşteri potansiyeli ve ağları, izne tabi veya tabi olmayan sözleşme bağlantılarına ilişkin ve bu gibi bilgi ve belgeleri içerdiği... anlaşılmaktadır.” ifadesine yer verilmiştir.

Yukarıda yer verilen değerlendirmeler ile ticari sır kavramı birlikte değerlendirilmektedir; pazar payları, müşteri potansiyeli ve ağları, izne tabi veya tabi olmayan sözleşme bağlantılarına ilişkin bilgi ve belgelerin, söz konusu belgelerin 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu kapsamında değerlendirilmeyeceği açıktır.

Bu kapsamda; şirket isimleri, kapasite bilgileri vb. hususların ticari sır kapsamında olduğu ve kamuya açıklanmaması gerektiği ifade edilmiş olup, açılan bu davanın reddine karar verilmiştir. Bu karar üzerine yapılan istinaf başvurusu da Ankara Bölge İdare Mahkemesi 12. İdari Dava Dairesinin E.2018/836, K.2018/1092 sayılı kararıyla reddedilerek karar kesinleşmiştir.