"Bütçe iflasa gidiyor!"

CHP Manisa Milletvekili Bekir Başevirgen, mart ayında bütçenin 69 milyar TL açık verdiğini söyledi.

Manisa 11.05.2022, 10:43 11.05.2022, 11:24
"Bütçe iflasa gidiyor!"

CHP Manisa Milletvekili Bekir Başevirgen, mart ayında bütçenin 69 milyar TL açık verdiğini söyleyerek “Kur Korumalı Mevduat (KKM)  hesapları için Hazine ve Merkez Bankası tarafından ödenen yaklaşık 25 milyar liralık kur farkı, bütçe açığını ve faiz giderlerini tetikledi. Varlık Fonu bünyesindeki kuruluşlar da dahil olmak üzere zarardaki kuruluşlara borç verme kalemi bir ayda yüzde 1033 arttı. Tüm bunlar daha üçüncü ayda bütçenin iflasa gittiğini gösteriyor.” Dedi.

“Bütçe Açığı Dönemine Geçildi”

Şubat ayında 69 milyar 737 milyon TL aylık bütçe fazlasına karşılık, mart ayında neredeyse buna yakın tutarda açık verildi. Nisan ayından itibaren bütçe açığı dönemine geçilmiş olduğunu söyleyen Başevirgen, “Yılsonu için 2022 Bütçe Yasasında hedeflenen 278 milyar liralık açık tutarının ciddi ölçüde aşılacağı ortada. Ocak ayında başta elektriğe yüzde 127, doğalgaza yüzde 25 oranında yapılan zamların yanı sıra alkollü içkilere ve sigaraya yapılan yüzde 47 oranındaki ÖTV artışı sayesinde bütçe fazlası verilmişti. Daha sonra şubat ayında Merkez Bankası kârı ile ihtiyat akçesinden yapılan aktarımın öne çekilmesiyle bütçeye 50 milyar TL para ilave edilerek fazla verildi. Bu aktarımlar bitti. KKM’de TL mevduattan KKM’ye geçen hesap sahiplerinin kur farkı Hazine tarafından, döviz mevduatından KKM’ye geçiş yapanların kur farkı ise Merkez Bankası tarafından ödeniyor. Daha ilk ayda KKM’den ötürü Hazineye yaklaşık 12 milyar TL ilave bir yük geldi.  Merkez Bankası’nın ödediği tutarın net olmamakla birlikte en az bu düzeyde veya biraz üzerinde olduğu düşünüldüğünde toplam kur farkı ödemesinin 25 milyar lirayı bulduğunu söylemek mümkün. Mart'ta Kur Korumalı Mevduat hesabında parasını tutanların ilk üç aylık vadelerinin bitimi sonrasında ortaya çıkan yaklaşık 25 milyarlık kur farkı ödemelerinin Hazineden yapılması, 69 milyar liralık aylık bütçe açığını ortaya çıkartan en önemli etkenlerden biri oldu. “ dedi.

“Hazineye Milyarlarca Liralık Yük Bindi”

KKM’ye geçiş hesabı olanlara yapılan kur farkından kaynaklı aktarımların Hazineye milyarlarca liralık ödeme yükü bindirdiğini söyleyen Başevirgen, “Bir yandan Hazinenin yükü artırılırken diğer yandan KKM hesap sahiplerinin elde ettiği faiz gelirinde yüzde 15’lik stopaj vergisi sıfırlandı. KKM’ye geçen şirketlere stopaj muafiyetine ilave olarak Kurumlar Vergisi muafiyeti getirilmesi bütçe gelirlerinde azalmaya neden oldu. Döviz varlıklarını KKM’ye geçiren şirketlere sağlanan kurumlar vergisi istisnasının süresi mart sonunda dolduğu için TBMM’den geçirilen torba yasa ile muafiyet süresi haziran sonuna kadar uzatıldı ve Cumhurbaşkanına bu süreyi üçer ay daha uzatma yetkisi verildi. Böylece döviz varlıklarını KKM’de tutan tüzel kişi şirketler Cumhurbaşkanlığı kararıyla üçer aylık uzatmalar sayesinde yılsonuna kadar vergi muafiyeti elde edebilecekler. Önümüzdeki aylarda KKM’de vadeler doldukça hazineden yapılacak kur farkı ödemeleri artacak. Stopaj ve kurumlar vergisi istisnalarıyla bütçe gelirlerinin azalması nedeniyle çok daha yüklü bütçe açıklarıyla karşılaşılacak.” Dedi.

“Borç Verme Kalemindeki Tutar Şimdiden Bütçesini Aştı, Yeni Bütçe Yasası Şart”

Bazı gıda maddelerinde ve hijyen ürünlerinde yürürlüğe konan ancak fiyat artışları üzerinde neredeyse hiçbir etkisi görülmeyen KDV indirimleri de eklendiğinde, vergi gelirlerinin daha da gerilediğini, gelir-gider açığının ise katlanarak büyüyeceğini söyleyen Başevirgen, “Geçen ay bütçe gelirleri 155 milyar 967 milyon TL olurken, bütçe giderleri geçen yılın mart ayına kıyasla yüzde 102,3 artışla 224 milyar 939 milyon TL oldu ve aylık bütçe açığı 69 milyar lirayı buldu. Özellikle Varlık Fonu bünyesindeki ÇAYKUR, TÜRKŞEKER, BOTAŞ vb. kuruluşların olağanüstü zararları nedeniyle, mart ayında borç verme kalemi geçen yılın aynı ayına göre yüzde 1033,3, cari transferler yüzde 85,7 oranında arttı. Borç verme kalemindeki tutarın ocak-mart döneminde 63 milyar 457 milyon TL olması ve bütçe yasasında bu kaleme ayrılan yıllık 61 milyar 599 milyon liralık ödeneğin daha yılın ilk üç ayında aşılması bütçenin iflası anlamına geliyor. Hatalı ve öngörüsüz ekonomi politikaları nedeniyle kur ve enflasyonun fırlaması sonucu, aralık ayında TBMM’den geçen bütçe kanununun bir gerçekçiliği kalmadığı ortada. Süratle yeni bir bütçe yasası çıkartılmalı.” Dedi.

Yorumlar (0)
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 34 93
2. Fenerbahçe 34 89
3. Trabzonspor 34 58
4. Beşiktaş 35 54
5. Başakşehir 34 52
6. Alanyaspor 35 49
7. Kasımpasa 34 49
8. Rizespor 35 49
9. Sivasspor 34 48
10. Antalyaspor 34 45
11. A.Demirspor 35 44
12. Kayserispor 34 40
13. Ankaragücü 35 39
14. Samsunspor 34 39
15. Karagümrük 34 36
16. Konyaspor 34 36
17. Gaziantep FK 34 34
18. Hatayspor 34 33
19. Pendikspor 34 30
20. İstanbulspor 35 16
Takımlar O P
1. Eyüpspor 32 72
2. Göztepe 32 66
3. Sakaryaspor 32 57
4. Kocaelispor 32 55
5. Ahlatçı Çorum FK 32 55
6. Bodrumspor 32 53
7. Boluspor 32 50
8. Bandırmaspor 32 47
9. Gençlerbirliği 32 47
10. Erzurumspor 32 44
11. Keçiörengücü 32 39
12. Manisa FK 32 37
13. Ümraniye 32 37
14. Şanlıurfaspor 32 34
15. Tuzlaspor 32 34
16. Adanaspor 32 33
17. Altay 32 9
18. Giresunspor 32 7
Takımlar O P
1. Arsenal 36 83
2. M.City 34 79
3. Liverpool 35 75
4. Aston Villa 35 67
5. Tottenham 34 60
6. Newcastle 35 56
7. M. United 34 54
8. Chelsea 34 51
9. West Ham United 35 49
10. Bournemouth 36 48
11. Wolves 35 46
12. Fulham 36 44
13. Brighton 34 44
14. Crystal Palace 35 40
15. Everton 36 37
16. Brentford 36 36
17. Nottingham Forest 36 29
18. Luton Town 36 26
19. Burnley 36 24
20. Sheffield United 36 16
Takımlar O P
1. Real Madrid 34 85
2. Barcelona 33 73
3. Girona 33 71
4. Atletico Madrid 33 64
5. Athletic Bilbao 34 61
6. Real Sociedad 34 54
7. Real Betis 33 49
8. Valencia 33 47
9. Villarreal 33 45
10. Getafe 34 43
11. Osasuna 33 39
12. Deportivo Alaves 33 38
13. Sevilla 33 38
14. Las Palmas 34 37
15. Rayo Vallecano 33 34
16. Mallorca 33 32
17. Celta Vigo 33 31
18. Cadiz 34 27
19. Granada 33 21
20. Almeria 33 14