“Bayram ikramiyesi, Ramazan kolisi fiyatı karşısında eridi"

CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, TBMM’de düzenlediği basın toplantısında, Tarım Kredi Kooperatiflerinin işleyişindeki sorunlara dikkat çekerek, çiftçilere yüksek faiz uygulandığını ve kooperatiflerin asıl amacından uzaklaştığını belirtti. Gürer, Ramazan kolilerindeki  fiyat artışlarına ve yoksulluğun derinleşen izlerine vurgu yaparak, "Tarım Kredi Kooperatifleri ticarethaneye dönüşmemeli, çiftçiyi destekleyen bir yapıya dönüştürülmelidir" dedi. Ayrıca Gürer, bayram ikramiyelerinin alım gücündeki dramatik düşüşe dikkat çekerek, asgari ücret düzeyinde düzenlenmesi gerektiğini vurguladı.

4.300 MARKET AÇILDI

CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, Tarım Kredi Kooperatiflerinin Cumhurbaşkanı tarafından kamuya ait bir kuruluş gibi lanse edildiğini belirterek, bu durumun kamuoyunun dikkatini kooperatiflere çevirdiğini ifade etti. “Tarım Kredi Kooperatiflerinin 4.300’e yakın market açtığını gördük. Ancak bu yapının işleyişi, çiftçilere olan katkısı ve kredi uygulamaları sorgulanmalı” dedi. Kooperatifin kendi resmi sitesinde bir çiftçi kuruluşu olarak tanıtıldığını vurgulayan Gürer, “800 bin ortağı bulunan ve çiftçilere farklı ürünleri temin eden bir yapıdan bahsediyoruz, ancak işleyişte ciddi sorunlar var” şeklinde konuştu.

ÇİFTÇİYE YÜKSEK FAİZ UYGULANDI

Gürer, daha önce dönemin Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak’a yönelttiği bir soru önergesini hatırlatarak, Ziraat Bankası’nın Tarım Kredi Kooperatifine verdiği kredilere yüksek faiz uyguladığını söyledi. “Bu krediler, ortaklarına yüksek faiz olarak yansıyordu. Çiftçilere uygulanan faizin bile üzerinde bir faiz oranıyla kaynak kullanım bedeli adı altında bir yük getiriliyordu” diye konuştu. Gürer, Albayrak’ın verdiği cevabı da basın toplantısında paylaştı:
“Tarım Kredi Kooperatifi, tarımsal üretici veya çiftçi olmadığından düşük faizli tarımsal kredi kullandırılacak kişiler arasında bulunmamaktadır.”

ÇİFTÇİ KURULUŞU SAYILMIYOR

CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, kooperatifin bir çiftçi kuruluşu olarak tanımlanmasına rağmen, uygulamada çiftçi kuruluşu sayılmadığını vurguladı. “Kooperatif, piyasadaki normal faiz oranlarına tabi tutuluyor. Bu durum, çiftçilerin üzerindeki yükü artırıyor ve Tarım Kredi Kooperatiflerinin kuruluş amacına aykırı bir tablo ortaya çıkarıyor” dedi.

RAMAZAN KOLİSİ FİYATLARI

Ramazan ayının 1 Mart itibarıyla başlayacağını hatırlatan Gürer, marketlerde satışa sunulan gıda kolilerinin fiyatlarına da dikkat çekti. Ömer Fethi  Gürer, bu kolilerin çiftçilere ve tüketicilere nasıl bir fayda sağladığının sorgulanması gerektiğini belirterek, “Tarım Kredi Kooperatiflerinin çiftçiyi destekleme amacıyla kurulmuş bir yapı olduğunu unutmamalıyız. Ancak mevcut uygulamalar ne çiftçiye ne de tüketiciye yeterince fayda sağlıyor” ifadelerini kullandı.

KOOPERATİFLER ÇİFTÇİYİ DESTEKLEMEK YERİNE TİCARETHANEYE DÖNÜŞTÜ

Daha önce Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak’a yönelttiği soruların ardından, bu kez Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’nın yanıtlarını gündeme taşıyn Gürer, Tarım Kredi Kooperatif Marketleri hakkında şu soruları Bakan Yumaklı’ya yöneltti:

Tarım Kredi Kooperatif Marketlerinin sermaye artırımı amacıyla bir çalışma yapılmakta mıdır?

Mevcut market sayısı kaçtır?

Marketlerin kuruluşundan bu yana Tarım Kredi Kooperatifleri Merkez Birliği’ne kar transferi yapmadığı belirtilmektedir. Bu bağlamda, fiyat artışlarında düzenleme yapılacak mıdır?

Market tabelalarının değiştirilmesi, personel kıyafetlerinin yenilenmesi ve mağaza içi dekorasyon için ne kadar harcama öngörülmektedir ve böyle bir düzenlemeye neden ihtiyaç duyulmuştur?

Orta ve alt gelir grubuna hitap etmesi gereken marketlerde yapılan düzenlemelerle belli ürün gruplarına yönelimin nedeni nedir?

Bakan Yumaklı’nın verdiği cevap ise Gürer’in eleştirilerini pekiştirdi. Yumaklı, Tarım Kredi Kooperatiflerinin özel hukuk hükümlerine tabi olduğunu belirterek, “Türkiye Tarım Kredi Kooperatifleri ve iştirakleri kamu kuruluşu olmayıp, 1581 sayılı Tarım Kredi Kooperatifleri ve Birlikleri Kanunu, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu çerçevesinde faaliyetlerine devam etmektedir” dedi. Ayrıca, “Halka Açıklık” statüsünde bulunan şirketlerin Sermaye Piyasası mevzuatına uygun şekilde açıklamalar yaptığını ifade etti.

5 TABELA DEĞİŞİMİ 

CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, Bakanın cevabından hareketle, Tarım Kredi Marketlerinin bir kamu hizmeti noktası olarak değil, ticarethane mantığıyla faaliyet gösterdiğini vurguladı. “Cumhurbaşkanı için gidilip alışveriş yapılacak bir nokta olarak gösterilen bu marketlerin, kamunun müdahalesi olmadan tamamen ticari rekabet mantığıyla işletildiği ortada” dedi. Ayrıca, 500 milyon liralık tabela değişimi, mağaza dekorasyonları için yapılan harcamalar ve Pazarlama ve Marketçilik A.Ş.’de yaşanan yolsuzluk iddialarının kamuoyuna yansıdığını hatırlatarak, bu durumun ciddi soru işaretleri yarattığını ifade etti.

KOOPERATİFÇİLİK YENİDEN YAPILANDIRILMALI

Kooperatifçiliğin Türkiye için hayati bir önem taşıdığını belirten Gürer, “Kooperatifler, üretim öncesinden üretim sonrasına kadar çiftçiyi destekleyecek şekilde yapılandırılmalı. Ancak mevcut durumda bu amaçtan uzaklaşılmış durumda” dedi. Yeni bir Kooperatifler Yasası çıkarılarak hem çiftçiyi destekleyecek hem de ürün israfını önleyecek bir yapının oluşturulması gerektiğini belirtti.

ÇİFTÇİNİN YÜKÜ HAFİFLETİLMELİ

CHP Milletvekili Ömer Fethi Gürer, kooperatiflerin çiftçinin mali yükünü azaltması gerektiğini ancak uygulamada bunun tam tersinin gerçekleştiğini dile getirdi. “Tarım Kredi Kooperatifleri, çiftçiye destek sunmak yerine yüksek faiz ve ticari kaygılarla hareket ediyor. Bu anlayış değişmeden çiftçilerin sorunları çözülemez” dedi.

YOKSULLUĞUN DERİNLEŞEN İZLERİ

Gürer, “Ramazan ayı, dayanışma ve yardımlaşmanın en yoğun yaşandığı zamanlardan biridir. Tarım Kredi marketlerinde satılan Ramazan kolilerinin fiyatları, geçmiş yıllara artmıştır.. 2018 yılında 49 liraya satılan bir Ramazan kolisinin fiyatı, 2025'te 529 liraya ulaşmıştır” dedi.

RAMAZAN KOLİLERİNİN İÇERİĞİ

CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, “Ramazan kolilerinin içerikleri, yoksul vatandaşlar için bir umut ışığı gibi sunuluyor, ancak gerçekler bambaşka bir tablo çiziyor. Kolilerde kırmızı et, süt ürünleri, sebze, hatta ramazan ayında tercih edilen hurma ve ekmek gibi temel ihtiyaç maddeleri bile bulunmamaktadır. İçerikte yer alan birkaç temel gıda ürünü ise bir ailenin yalnızca iki günlük ihtiyacını karşılayabilecek düzeydedir.” diye konuştu.

Gürer, “Kolinin içerisinde 1 litre ayçiçek yağı, 500 gram çay, 2 paket 500 gramlık makarna, 1 kilogram nohut, 1 kilogram kırmızı mercimek, 1 kilogram pilavlık pirinç, 1 kilogram bulgur, 1 kilogram şeker, 1 kilogram un, 850 gram salça, 2 paket çorba ve 1 paket tuz. Bu içerik, ekonomik anlamda olanakları sınırlı insanlar için bir umut olabilir.” dedi.

BAYRAM İKRAMİYESİNİN ALIM GÜCÜ

CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, “2018 yılında bayram ikramiyesi 1.000 liraydı ve bu parayla 20 adet Ramazan kolisi alınabiliyordu. 2025 yılında bayram ikramiyesi 3.000 lira oldu, ancak şimdi sadece 5 koli alınabiliyor. Bu, alım gücünün ne kadar düştüğünü açıkça gösteriyor. Ramazan ve Kurban Bayramı'nda verilen ikramiyelerin asgari ücret düzeyinde olması gerektiğini defalarca dile getirdik, ancak bugüne kadar bu gerçekleşmedi. Görünen o ki, bayram ikramiyesinin Ramazan kolisi karşısındaki alım gücü tamamen ortadan kalktı.” diye konuştu.

DERİNLEŞEN YOKSULLUK

CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, “ Hafta sonu Niğde'nin kasaba ve köylerini gezdim. Yoksulluğun derinleştiğini ve insanların önemli ölçüde gıda maddelerine erişemediğini bizzat dinledim. Çoğu evde dolaplar boş. Et ya da sütten mamul ürünler alamayan insanlarla karşılaştım. Vicdanları yaralayan, acı manzaralardı. Ramazan ayında olsun, dayanışmayı geliştirmek gerekiyor. İnsanların en azından ihtiyaçlarını bir hafta karşılayacak koli yardımlarının hayırseverler tarafından yapılmasında büyük fayda var.

Ekonomik krizin ne kadar derinleştiğini, yerinde gördüğünüzde anlıyorsunuz. Bu sıkı para politikası yalnızca emekliyi, asgari ücretliyi, işçiyi, memuru ve esnafın kemerini sıkmayı geçti artık boğazlarını sıkıyor. Böyle bir süreçte, 2018'e göre Ramazan kolisinin alım gücündeki düşüş, ekonomik krizin boyutlarını gözler önüne seriyor. 15 koli, 2018'den bu yana emeklinin bayram ikramiyesinden eksilmiş durumda.” şeklinde konuştu.

PATATES ÜRETİCİLERİ DERTLİ

Gürer, “Bölgede patatesin değer bulmadığı bir ortamda, Keşke Tarım Kredi Kooperatifi, Ramazan kolisiyle birlikte en az 30 kilogram patatesi ücretsiz olarak ihtiyaç sahiplerine verebilseydi. Böylece depolarda çürüyecek olan patatesler, yurttaşlar tarafından tüketilirdi.” dedi.

GERÇEK GÜNDEM YOKSULLUK

Ülkenin gerçek gündeminin yoksulluk olduğunu belirten Gürer, “Yetkililerin gerçek gündeme yönelmeleri gerekiyor. Ülkenin gerçek gündemi ekonomik kriz ve bu krizin yoksullaşma üzerindeki etkisidir. Gerek ücretlerde iyileştirme, gerek işsizlikle ortaya çıkan sorunlara çözüm getirilmesi gereklidir.” diye konuştu