“Sudan’da yapılan usulsüzlüklerin ardı arkası kesilmiyor”

banner81

CHP Manisa Milletvekili Bekir Başevirgen, Tarım ve Orman Bakanlığı’nın Sudan’dan toprak kiralayarak tarım yapma çabalarının nasıl boşa çıktığı ve oluşan milyonlarca liralık kamu zararı ile ilgili yeni bilgiler paylaştı.

Gündem 12.04.2022, 10:17
“Sudan’da yapılan usulsüzlüklerin ardı arkası kesilmiyor”

CHP Manisa Milletvekili ve Tarım Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi Bekir Başevirgen, Tarım ve Orman Bakanlığı’nın Sudan’dan toprak kiralayarak tarım yapma çabalarının nasıl boşa çıktığı ve oluşan milyonlarca liralık kamu zararı ile ilgili yeni bilgiler paylaştı.

Ne Olmuştu?

CHP’li Başevirgen yaptığı açıklamada, “Bilindiği üzere Sudan ile ülkemiz arasında tarımsal üretimin ve ticaretin artırılması amacıyla, 2014 tarihinde bir anlaşma imzalanmış ve 19 Kasım 2015 tarihinde “Türkiye ile Sudan Arasında İkili Tarımsal İşbirliği ve Ortaklığına İlişkin Anlaşması”  uygulamaya konulmuştu.  Anlaşma kapsamında, Türkiye ile Sudan ortaklığında bir şirket kurulmasına ve bu şirket aracılığı ile Sudanın 12.500 hektar arazide “Pilot Çiftlik” kurulması kararlaştırılmıştı. İlerleyen süreçte (2018 yılında) dönemin Tarım ve Orman Bakanı Bekir Pakdemirli, Türkiye'nin kuracağı pilot çiftlik için 12 bin 500 dönümlük alanın ekipler tarafından gezilerek beğenildiğini, kasımdan itibaren o alanın da teslim alınacağını söylemişti. Sudan Hükümeti “Abugota-1” bölgesinde kurulması öngörülen pilot çiftlik yerinin sosyal sorunlardan dolayı “Doba” Bölgesine kaydırılmasını istedi ve 18 Aralık 2018’de protokol imzalandı. Bunun üzerine, dönemin Tarım Bakanı Bekir Pakdemirli Sudan’a gidip tarım arazilerini gezmiş ve 780 bin 500 hektarlık arazinin koordinatlarının kendilerine teslim edildiğini açıklamıştı. Ayrıca burada Türk-Sudan Uluslararası Tarım ve Hayvancılık A.Ş. binasının açılışını yapmış ve “Bu binada, ülkemize tahsis edilen 780 bin hektarlık tarım alanında çalışmalar yürütülecek, yeni tecrübeler elde edilecek” demişti. Bahse konu projede yaşanan aksaklıkları gündeme getirerek,  yaklaşık 7 yıldır projede kayda değer bir ilerleme olmadığını açıklamıştık. “ dedi.

“Soruyoruz: Tarım Bakanı Sudan’da Hangi Araziyi Gezdi, Nerenin Koordinatları Verildi?”

2020 Yılı Sayıştay Denetim Raporunda, bahse konu “Türk Sudan Uluslararası Tarım Ve Hayvancılık A.Ş.’ nin henüz çalışmalarına başlayamadığı ve buna rağmen yönetim kurulu üyelerine yüz binlerce TL’lik maaş ve ikramiye ödendiği ifadelerinin yer aldığını hatırlatan Başevirgen,  “Tabi bölgeye giden ve ağırlanan heyetlerin giderleri yapılan diğer harcamalarda cabası. Yine anılan raporda, Sudan yönetiminin, hiçbir zaman yer bildiriminde bulunmadığı ve işletmenin bir türlü faaliyetlerine başlayamadığı da belirtiliyor. O zaman soruyoruz? Tarım Bakanı Bekir Pakdemirli Sudan’da hangi araziyi gezdi ve kendisine nerenin koordinatları verildi? Diye konuştu.

“Tarım ve Hayvancılık Şirketinde İşten Anlayan Tek Kişi Yok”

Türk Sudan Uluslararası Tarım Ve Hayvancılık şirketinin atanan yönetim kurulu üyelerinin vasfı ve görev sürelerinin de olayın başka bir boyutunu oluşturduğunu söyleyen Başevirgen, “ Şirkete ait kuruluş Ticaret Sicil Gazetesinde,” Şirket yönetim kurulu üyeliklerine atanacakların, Sudan temsilcisi hariç, Devlet memurluğuna atanabilme genel şartlarına sahip, yüksek öğrenip yapmış ve Şirket faaliyet alanı ile ilgili idari ve mesleki ihtisasa sahip olmaları şarttır.” ifadeleri yer alıyor. Şirketin faaliyet alanın tarım ve hayvancılık ile ilgili konular olduğu ilgili gazetede açık olarak ifade edildiği halde, yönetim kuruluna atanan kişilerin idari ve mesleki yönden bu yeterliliğe haiz olup olmadığına yine dikkat edilmemiş. On binlerce işsiz veteriner hekim ve ziraat mühendisi dururken ya da Tarım ve Orman Bakanlığı bünyesinde çalışan 25 bin civarında veteriner hekim ve ziraat mühendisi varken neden bu arkadaşlardan birisini yönetime atamıyorlar? Atanan üyelerin veteriner hekim veya ziraat mühendisi olmasından geçtik en azından içlerinden birisi tarım ve hayvancılığa kıyısından bulaşmış olsun. ” diye konuştu.

“SPK’nın Suç Duyurusu Yaptığı Şahıs Neden Yönetim Kurulunda?

Atama yapılırken, “11. Şirket Yönetim Kurulu Üyeliklerinin Nitelik ve Şartları” başlığı altında “(2) Şirket yönetim kurulu başkan ve üyeleri, başka bir teşebbüste yönetim kurulu üyesi olamaz…”  hükmüne dikkat çeken Başevirgen, “Şirketin ticaret sicil gazetesine böyle bir hüküm bulunmakta. Şirketin %80 hissesine sahip olan TİGEM’in yönetim kurulunda bulunan hiç kimsenin ilgili şirketinin yönetim kurulunda olmamasının nedeni nedir? Öte yandan, “Bakanlar Medya A.Ş.” isimli başka bir şirkette yönetim kurulu üyeliği olan bir kişi apar topar bu şirketin yönetim kurulu üyeliğinden ayrılarak Türk-Sudan Uluslararası Tarım ve Hayvancılık şirketinin yönetimine atanıyor. Üstelik “Bakanlar Medya A.Ş.” şirketindeki faaliyetleri nedeniyle hakkında SPK tarafından suç duyurusunda bulunulmuş bir kişiden bahsediyoruz.

“Şirket Bağımsız Bir Denetim Kurulunca Denetlenmiş Midir?”

CHP’li Başevirgen, “Bilindiği üzere, 6762 sayılı eski Türk Ticaret Kanunu anonim şirketlerde denetçileri zorunlu organlar arasında sayarken, 6102 sayılı yeni Türk Ticaret Kanunu denetçileri zorunlu organ olmaktan çıkardı. Artık anonim şirketlerde denetçiler zorunlu organlardan değil. Bahse konu olan şirketinin TİGEM iştirakiyle kurulması nedeniyle Sayıştay tarafından denetimden geçtiği anlaşılmakla birlikte Türk Ticaret Kanununda anonim şirketlerde “denetleme kurulu” kurulması şartı kaldırıldığı için bu ölçekteki bir şirketin ayrıca bağımsız bir denetim kurulunca denetlenmesi gerekir. Fakat bu şirketin böyle bir denetimden geçtiğini gösterir herhangi bir bilgi ve belge yok. Bu şirketin finansal tabloları, hesap denetçileri tarafından Uluslararası Denetim Standartlarına uyumlu olarak Türkiye Denetim Standartlarına göre denetlenmiş midir? Unutulmasın ki yönetim kurulu üyeleri kanundan veya esas sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmedikleri takdirde meydana çıkan zarardan şirkete, pay sahiplerine ve şirketin alacaklılarına karşı sorumludurlar.” diye sordu.

“Yeni Bakana Da Soru Önergesi Verdi”

TİGEM’in verimli arazilerini başkalarına kiralayıp, Afrika’nın çöllerinde vaha yaratma hayallerini anlamak ve halkın vergilerinin nerelerde ne amaçla kullanıldığını öğrenmek için Eski Tarım ve Orman Bakanı Bekir Pakdemirli’ye yazılı soru önergesi verdiklerini, ancak eski bakanın bir sene boyunca konuyla ilgili sorulara yanıt vermediğini söyleyen Başevirgen, yeni bir soru önergesini meclis başkanlığına sunarak bir an önce bahsi geçen hususların açıklığa kavuşturulmasını istedi.

CHP’li Başevirgen önergesinde şu soruların yanıtlanmasını istedi.

1-            Sudan devleti ile Ülkemiz arasında imzalanan anlaşmaya göre %80 hissesi TİGEM’e ait olan “Türk Sudan Uluslararası Tarım ve Hayvancılık Anonim Şirketi”  şimdiye kadar ne gibi faaliyetlerde bulunmuştur?

2-            Hali hazırda tanzim edilmiş eylem planı ve faaliyet raporları bulunmakta mıdır?

3-            Bahse konu şirketin yönetim ve varsa denetim kurulu kimlerden oluşmaktadır?

4-            Bu şirketle ilgili idari ve mali denetim yapılmış mıdır? Denetim yapılmamış ise gerekçesi nedir?

5-            Oluşturulmuş yönetim kurulunun görev süreleri ne kadardır ve bu süreler ne zaman sonlanmaktadır?

6-            Oluşturulmuş yönetim kurullarına şimdiye kadar ne kadar huzur hakkı ve harcırah ödemesi yapılmıştır?

7-            Şirket yönetimin kurulunda Bakanlığınızı ve TİGEM’i temsilen bulunan üyelerin bakanlıkta herhangi bir görevi bulunmakta mıdır? Bu kişilerin yetkili kılınmasında hangi nitelikler dikkate alınmıştır?

8-            Bakanlığınızın bahse konu yatırım ile ilgili olarak, bundan sonra izleyeceği yol ve tutum ne olacaktır?

9-            Bu yatırım kapsamında toplamda harcanan tutar ne kadardır ve hangi kalemlere harcama yapılmıştır?

10-         Bu yatırımla ile ilgili olarak oluşmuş kamu zararı veya görev zararı söz konusu mudur? Konuyla ilgili herhangi bir adli veya idari takip başlatılmış mıdır?

Yorumlar (0)
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31