09.06.2024, 10:33

Lambo'nun kayıp veresiye defteri

Nevizade Sokak Numara 13. Küçük bir dükkân burası. İçine ancak 10-15 kişi sığabilir ayakta. “Bir tramvay büyüklüğünde “ diye betimlenmiş bu mekân. 

Giriş bölümünün sağ tarafında duvara monte edilmiş tezgâh olarak kullanılan bir raf var. Giriş kapısının tam karşısında da meyhanenin içki ve yemek tevzi tezgâhı. Sol tarafta da birkaç minik masa ve tabure görünmekte. Bu tezgâhın arka kısmında bulunan masanın üzerinde de müşterilere ufak tertip mezeler hazırlanıyor. Fazla bakımlı bir yer değil burası. Ama çok temiz.

Bakımlı olmaması mali imkânsızlıklardan elbet. Ellili yılların başındayız. İkinci büyük paylaşım savaşı yeni bitmiş. Olumsuz etkileri hala sürmekte. Ülkenin her yanında yokluk ve kıtlık bütün ihtişamı ile kol geziyor. Bu bakımdan mazur görelim meyhanenin bakımsızlığını. 

Lambo’nun yerinden söz ediyorum. Nevizade sokağının ilk meyhanelerinden biri burası. Lambo Rus asıllı. 1917 devrimi sonrasında İstanbul’a gelenlerden olmalı. 

Kapandıktan sonra zamanla büfe ve bakkal dükkanı olarak işletilen bugün ise küçük bir değişiklik sonrası bir başka meyhanenin parçası haline gelen bu mekan İstanbul meyhane kültürünün mabedidir aslında. Bakın İlham Berk nasıl söz ediyor buradan:

“Lambo’nun meyhanesi belki de dünyanın en küçük meyhanesidir. Bir tramvay büyüklüğündedir. Bu dünyada Rimbaut (şiirin delifişeği) gibi, yaşadığına inanmayan Sait Faik, yalnız burada varlığından kuşku duymaz. Dünyada sanki ilk güzel günü burada olmuştur; cıgarası ilk burada yanıyordur; ocağı ilk burada tütüyor, çorbası pişiyor ve de ilk burada keyfi tamdır. 

Ya Abidin Dino için nedir burası?

Yalnız Sait’tir. Abidin,Sait’in ancak burada Sait olduğunu bilir çünkü. Hem Bedri Rahmi de görünmüştür işte; arkasına da çiçeği burnunda Orhan Peker ile Turan Erol’u takmıştır. Ama Abidin ile Sait burada yalnız ikisi iken kendileridir. Bu böyledir ama Bedri Rahmi’nin gelişi ile dünya daha bir onların olmuştur.” 

Alaylı akademisi denirmiş bu mekân için. Alaylı sözcüğüne katılmıyorum ama bir akademi burası kesinlikle. Kimler yok ki burada? Orhan Veli, Cahit Irgat, Oktay Rıfat, Melih Cevdet, Mücap Ofluoğlu, Münir Özkul, Sadri Alışık, Salih Tozan ve daha niceleri. 

Sanat aşığıdır Mösyö Lambo. Bu müşteri grubunun arasında başka türlü olabilmek mümkün mü?

Boş kaldığı her an Rus Klasiklerini okuduğu söylenir tezgâhının başında. 

Bir veresiye defteri vardır hayli ünlü. Bakınız Erol Günaydın nasıl söz ediyor bu defterden. 

“O dönemler herkes züğürt. Parası çıkışmayan birşeyler yazardı Lambo’nun defterine. Ya bir şiir, ya da bir söz. Ben Galatasaray’da okurken arkadaşım Baran’la oraya gider, bir bira söyler, Lambo’nun veresiye defterini masaya koyar okurduk. Orada Oktay Rıfat’ı, Melih Cevdet’i görünce çok mutlu olurduk. Sonra hepsi ile arkadaş oldum.” 

Rusça ana dili idi Lambo’nun. Karısı İstanbul Rumlarındandı. Eşinden Rumca öğrenmişti. Nasıl öğrendiği bilinmez ama Fransızcası da fena değildi. Müşterilerine yakışır bir meyhaneci yani. 

**

Bir gün. Takım elbiseli, gözlüklü birtakım adamlar gelir Lambo’nundükkânına. Kimliklerini gösterip arama yaparlar. Veresiye defterine el koyup dükkânı kapatırlar. Lambo’yu da alıp götürürler. Komünist olduğu iddia edilmektedir kendisinin. Bir süre sonra bırakırlar ancak deftere el konulmuştur MAH (*) tarafından. Bu arada artık meyhanecilik yapmaması da söylenir kendisine. 

Bir daha meyhanecilik yapamaz Lambo. Bir kunduracı dükkânı açar ancak çok sürmez bu macera. Mesleğini icra edememenin üzüntüsünden mi? yoksa başka bir nedenden mi? bilinmez bir akşam Dükkânını kapatır, kapıyı arkadan kitler, perdeleri örter bir taburenin üzerine çıkıp tavandan sarkıttığı ipi boynuna geçirir ve tabureye bir tekme..

Göklere çıkmıştır Lambo ve artık hep orada kalacaktır. 

Lambo artık yok. Peki ya veresiye defteri? Ona el koyan MAH ne yapmıştır deftere?

Erol Günaydın da Mücap Ofluoğlu da Oktay Rifat da yıllarca peşinden koşarlar defterin ama izini bulamazlar. 

İmha edilmiştir muhtemelen o defter. İnsanlık düşmanı bir mesleğin mensupları nasıl takdir edebilirler ki o defterin değerini?

(*) MAH: MİT'den önceki istihbarat teşkilatı. 1926-1965 yılları arasında faaldi. Bu tarihte yerini MİT e bıraktı.

Yorumlar (2)
Gülseren Güran 2 gün önce
Teşekkürler Hakkı, emeğine sağlık. Bu ülkeyi güzelleştirmek de suç.
Atına Eksarihidis 2 gün önce
Teşekkürler bizimle paylaştığınız için.
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 38 102
2. Fenerbahçe 38 99
3. Trabzonspor 38 67
4. Başakşehir 38 61
5. Kasımpasa 38 56
6. Beşiktaş 38 56
7. Sivasspor 38 54
8. Alanyaspor 38 52
9. Rizespor 38 50
10. Antalyaspor 38 49
11. Gaziantep FK 38 44
12. A.Demirspor 38 44
13. Samsunspor 38 43
14. Kayserispor 38 42
15. Hatayspor 38 41
16. Konyaspor 38 41
17. Ankaragücü 38 40
18. Karagümrük 38 40
19. Pendikspor 38 37
20. İstanbulspor 38 16
Takımlar O P
1. Eyüpspor 34 75
2. Göztepe 34 70
3. Sakaryaspor 34 60
4. Bodrumspor 34 57
5. Ahlatçı Çorum FK 34 56
6. Kocaelispor 34 55
7. Boluspor 34 53
8. Gençlerbirliği 34 51
9. Bandırmaspor 34 50
10. Erzurumspor 34 44
11. Ümraniye 34 43
12. Manisa FK 34 40
13. Keçiörengücü 34 40
14. Adanaspor 34 39
15. Şanlıurfaspor 34 38
16. Tuzlaspor 34 38
17. Altay 34 10
18. Giresunspor 34 7
Takımlar O P
1. M.City 38 91
2. Arsenal 38 89
3. Liverpool 38 82
4. Aston Villa 38 68
5. Tottenham 38 66
6. Chelsea 38 63
7. Newcastle 38 60
8. M. United 38 60
9. West Ham United 38 52
10. Crystal Palace 38 49
11. Brighton 38 48
12. Bournemouth 38 48
13. Fulham 38 47
14. Wolves 38 46
15. Everton 38 40
16. Brentford 38 39
17. Nottingham Forest 38 32
18. Luton Town 38 26
19. Burnley 38 24
20. Sheffield United 38 16
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 95
2. Barcelona 38 85
3. Girona 38 81
4. Atletico Madrid 38 76
5. Athletic Bilbao 38 68
6. Real Sociedad 38 60
7. Real Betis 38 57
8. Villarreal 38 53
9. Valencia 38 49
10. Deportivo Alaves 38 46
11. Osasuna 38 45
12. Getafe 38 43
13. Celta Vigo 38 41
14. Sevilla 38 41
15. Mallorca 38 40
16. Las Palmas 38 40
17. Rayo Vallecano 38 38
18. Cadiz 38 33
19. Almeria 38 21
20. Granada 38 21