25.04.2023, 09:53

Michael Lebowitz’in anısına

Mustafa Durmuş

Marksist iktisatçı ve yazar, Bolivarcı Devrim ve 21’nci Yüzyıl Sosyalizmi’nin kuramcılarından Prof. Michael Lebowitz 85 yaşında hayatını kaybetti.

Michael, Kanada'daki Simon Fraser Üniversitesi’nde iktisat profesörüydü. Marksist iktisat alanında başta: “Sermayenin Ötesinde: Marx'ın İşçi Sınıfının Ekonomi Politiği” (2006), “21’nci Yüzyıl İçin Sosyalizm” (Yordam Kitap tarafından 2006’da Türkçeye çevrildi), “Sosyalist Alternatif: Gerçek İnsani Gelişim”, Monthly Review (2010) ve “Kapitalizm ile Toplum Arasında” (Monthly Review (2020) olmak üzere işçi sınıfı ve sosyalizm üzerine yazılan birçok eserin de yazarıydı.

Michael işçi sınıfından geliyordu, babası makinist, annesi muhasebeciydi. Gündüz işte çalışıp, gece eğitimini tamamladı.

Michael, Karl Marx'ın çalışmalarının tamamlanmasının komünist bir gelecek inşa etmeye hizmet edeceğinin bilincinde olarak, günümüz Marksistlerinin Marx'ın çalışmalarını tamamlamaya da yönelmeleri gerektiğine inanıyordu. Ancak ona göre bu çalışmalar sadece teorik-akademik çalışmalar olarak kalmamalıydı,

Eserlerinden bazı pasajlar:

“Sosyalizm bir aşamadan ziyade bir süreçtir. Sosyalizmin özü insani gelişimdir. Sosyalizm toplumun tümünün özgürce gelişimine bağlı olarak her bir bireyin özgürce geliştiği bir toplumdur. Bu toplumda üretim araçları, insanlığın hiçbir alt kümesine ait olmayan, bir sosyal miras olarak ele alınır. Böyle bir toplum bireysel çıkarlara odaklı bireyler ya da gruplardan oluşan değil, dayanışmacı, sorumlulukların her bir bireyin yeteneğine göre konulduğu bir toplumdur. (Michael A. Lebowitz, 21. Yüzyıl İçin Sosyalizm (çeviri: Pelin Üçer, İbrahim Akbulut), Yordam Kitap, 2006).

“Geçen yüzyıldaki reel sosyalizm deneyimi insani gelişme potansiyeline odaklanmanın tersine, üretici güçlerin gelişimine odaklanmıştı. Sosyalist vizyonun önemli bir parçası olan insanın ve doğanın gelişimin merkezinde yer alması gerekliliği ihmal edildi. Reel sosyalizm deneyiminde toplumun üstünde bir devlet algısı vardı. Oysa ne üretici güçlerin geliştirilmesi, ne de güçlendirilmiş devlet yüzyılımızın sosyalist toplumunu tanımlayamaz. (Michael A. Lebowitz, The Socialist Alternative: Real Human Development, Monthly Review, 2010).

İşçi sınıfının kurtuluşu ve sosyalizm mücadelesine olan katkıları unutulmayacak.

Huzur içinde uyusun…

Yazarın Önceki Makalesi Yazarın Sonraki Makalesi

Takımlar	O	P
1. Galatasaray	19	46
2. Fenerbahçe	19	43
3. Trabzonspor	20	42
4. Göztepe	19	36
5. Beşiktaş	19	33
6. Samsunspor	20	30
7. Başakşehir FK	19	29
8. Gaziantep FK	19	25
9. Kocaelispor	19	24
10. Alanyaspor	19	22
11. Antalyaspor	20	20
12. Gençlerbirliği	19	19
13. Çaykur Rizespor	19	19
14. Konyaspor	19	19
15. Kasımpaşa	20	16
16. Eyüpspor	19	15
17. Kayserispor	19	15
18. Fatih Karagümrük	19	9

Takımlar	O	P
1. Amed SK	22	43
2. Erzurumspor FK	22	42
3. Esenler Erokspor	22	41
4. Pendikspor	22	38
5. Çorum FK	22	38
6. Bodrum FK	22	36
7. Keçiörengücü	22	33
8. Bandırmaspor	22	33
9. Iğdır FK	22	33
10. Boluspor	22	32
11. Van Spor FK	22	31
12. İstanbulspor	23	31
13. Manisa FK	22	30
14. Sivasspor	22	29
15. Ümraniyespor	22	27
16. Sarıyer	22	27
17. Serik Belediyespor	22	26
18. Sakaryaspor	22	23
19. Hatayspor	23	7
20. Adana Demirspor	22	2

Takımlar	O	P
1. Arsenal	23	50
2. Manchester City	23	46
3. Aston Villa	23	46
4. Manchester United	23	38
5. Chelsea	23	37
6. Liverpool	23	36
7. Fulham	23	34
8. Brentford	23	33
9. Newcastle United	23	33
10. Everton	23	33
11. Sunderland	23	33
12. Brighton & Hove Albion	23	30
13. Bournemouth	23	30
14. Tottenham	23	28
15. Crystal Palace	23	28
16. Leeds United	23	26
17. Nottingham Forest	23	25
18. West Ham United	23	20
19. Burnley	23	15
20. Wolverhampton	23	8

Takımlar	O	P
1. Barcelona	21	52
2. Real Madrid	21	51
3. Atletico Madrid	21	44
4. Villarreal	20	41
5. Espanyol	22	34
6. Real Betis	21	32
7. Celta Vigo	21	32
8. Real Sociedad	21	27
9. Osasuna	21	25
10. Deportivo Alaves	22	25
11. Girona	21	25
12. Elche	21	24
13. Sevilla	21	24
14. Athletic Bilbao	21	24
15. Valencia	21	23
16. Rayo Vallecano	21	22
17. Getafe	21	22
18. Mallorca	21	21
19. Levante	20	17
20. Real Oviedo	21	13