12.03.2025, 17:37

Sabit saat uygulaması gerekli mi?

Ozan Balık

Karanlıkta Okula, Karanlıkta İşe: Kim Kazanıyor, Kim Kaybediyor?

2016’dan bu yana milyonlarca insan, sabahın kör karanlığında uyanıp işe ve okula gitmeye mahkûm edildi. Kış aylarında sabit yaz saati uygulaması, çocuklardan emekçilere kadar geniş bir kesimi uykusuz, yorgun ve mutsuz bıraktı. Peki, bu sistem neden getirildi? Gerçekten enerji tasarrufu sağlıyor mu, yoksa faturalarımıza yük bindirmek için mi devam ediyor?

⸻

Yanlışın Adı: Sabit Saat Uygulaması

Türkiye, 2016 yılına kadar mevsimsel saat değişimi uyguluyordu. Yazın gün ışığından daha fazla yararlanmak için saatler ileri alınıyor, kışın ise geri çekiliyordu. Ancak AKP hükümeti, tasarruf bahanesiyle bu düzenlemeyi iptal etti ve Türkiye’yi kalıcı yaz saati uygulamasına geçirdi.

Gerekçe neydi? Elektrik tüketimini azaltmak! Ancak bu iddia, gerçeklerle çelişiyor.

Boğaziçi Üniversitesi’nin yaptığı araştırma, sabit saat uygulamasının elektrik tüketimini azaltmadığını, aksine artırdığını gösterdi. İnsanlar sabahın erken saatlerinde karanlıkta kalkıp ışıkları yakıyor, kombileri açıyor, doğal olarak enerji tüketimi yükseliyor. Yani bu kararın tasarrufla hiçbir ilgisi yok.

Peki, kim kazanıyor?

⸻

Elektrik Şirketleri Kazanıyor, Halk Kaybediyor

Enerji tasarrufu sağlanmadığına göre, hükümet neden bu sistemde ısrar ediyor? Cevap basit: Elektrik şirketleri daha fazla kâr ediyor.

Kış aylarında sabahın zifiri karanlığında uyanan milyonlarca insan, daha fazla ışık ve ısınma kullanmak zorunda kalıyor. Bu da doğrudan elektrik faturalarının kabarması anlamına geliyor. Yani sabit saat uygulaması, enerji sektörünün kasasına para akıtmak için bilinçli bir tercih gibi görünüyor.

Oysa dünya, bu tür kararları bilimsel verilere dayanarak alıyor. Avrupa’da birçok ülke, mevsimsel saat değişikliğine devam ediyor çünkü insan sağlığı ve verimlilik açısından en doğru yöntem bu. Türkiye ise inatla bilime değil, şirketlerin çıkarına hizmet eden bir sistemde diretiyor.

⸻

Çocuklar, Emekçiler ve Ruhsal Yıkım

Bu uygulamanın yarattığı tek sorun artan faturalar değil. Çocuklar ve çalışanlar için ciddi sağlık ve psikolojik etkileri var.

Uyku düzeni bozuluyor: Çocuklar ve çalışanlar karanlıkta uyanıyor, vücut biyolojik olarak henüz güne hazır değil.
Dikkat eksikliği artıyor: Okullarda ve işyerlerinde verimlilik düşüyor, konsantrasyon zayıflıyor.
Ruhsal sağlık bozuluyor: Uzmanlar, sürekli karanlıkta uyanmanın depresyon ve stres seviyesini artırdığını söylüyor.

Yazarın Önceki Makalesi Yazarın Sonraki Makalesi

Takımlar	O	P
1. Galatasaray	19	46
2. Fenerbahçe	19	43
3. Trabzonspor	20	42
4. Göztepe	20	39
5. Beşiktaş	20	36
6. Başakşehir FK	20	30
7. Samsunspor	20	30
8. Gaziantep FK	19	25
9. Kocaelispor	19	24
10. Alanyaspor	20	22
11. Çaykur Rizespor	20	20
12. Antalyaspor	20	20
13. Gençlerbirliği	19	19
14. Konyaspor	20	19
15. Eyüpspor	20	18
16. Kasımpaşa	20	16
17. Kayserispor	19	15
18. Fatih Karagümrük	20	9

Takımlar	O	P
1. Erzurumspor FK	23	45
2. Amed SK	22	43
3. Esenler Erokspor	22	41
4. Çorum FK	23	41
5. Bodrum FK	23	39
6. Pendikspor	22	38
7. Iğdır FK	23	34
8. Keçiörengücü	23	33
9. Bandırmaspor	22	33
10. Boluspor	22	32
11. Van Spor FK	22	31
12. Manisa FK	23	31
13. İstanbulspor	23	31
14. Sivasspor	22	29
15. Ümraniyespor	22	27
16. Sarıyer	23	27
17. Serik Belediyespor	23	26
18. Sakaryaspor	22	23
19. Hatayspor	23	7
20. Adana Demirspor	22	2

Takımlar	O	P
1. Arsenal	24	53
2. Manchester City	23	46
3. Aston Villa	23	46
4. Chelsea	24	40
5. Liverpool	24	39
6. Manchester United	23	38
7. Fulham	23	34
8. Everton	24	34
9. Brentford	23	33
10. Newcastle United	24	33
11. Sunderland	23	33
12. Bournemouth	24	33
13. Brighton & Hove Albion	24	31
14. Tottenham	23	28
15. Crystal Palace	23	28
16. Leeds United	24	26
17. Nottingham Forest	23	25
18. West Ham United	24	20
19. Burnley	23	15
20. Wolverhampton	24	8

Takımlar	O	P
1. Barcelona	22	55
2. Real Madrid	21	51
3. Atletico Madrid	22	45
4. Villarreal	21	42
5. Espanyol	22	34
6. Real Betis	21	32
7. Celta Vigo	21	32
8. Real Sociedad	21	27
9. Osasuna	22	26
10. Deportivo Alaves	22	25
11. Girona	22	25
12. Elche	22	24
13. Sevilla	21	24
14. Athletic Bilbao	21	24
15. Valencia	21	23
16. Rayo Vallecano	21	22
17. Getafe	21	22
18. Mallorca	21	21
19. Levante	21	18
20. Real Oviedo	22	16