"Bir avuç sermaye için tarih ve doğa yok edilemez"

Muğla Milletvekili Avukat Gizem Özcan, Milas’ın Kıyıkışlacık Mahallesi’nde yapılması planlanan maden yükleme ve tahliye limanı projesini Meclis gündemine taşıdı. Özcan, “5 bin yıllık İasos Antik Kenti’nin yanı başında hayata geçirilmek istenen bu proje ile bir avuç sermaye sahibinin çıkarı için tarih, doğa ve deniz ekosistemi yok edilecek” dedi.

Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Muğla Milletvekili Avukat Gizem Özcan, Milas’ın Kıyıkışlacık Mahallesi’nde Ayıldız Madencilik ve Yükleme A.Ş. tarafından yapılması planlanan Yük Tahmil ve Tahliye İskelesi ve Dip Tarama Projesini Meclis gündemine taşıdı. Projenin tarihi 5 bin yıla kadar uzanan İasos Antik Kenti’nin yanı başında hayata geçirileceğini ifade eden Özcan, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’un yanıtlaması istemiyle Meclise soru önergesi verdi.

Bölgenin 3. Derece sit alanı içerisinde yer aldığını hatırlatan Özcan, “Proje alanının yanıbaşında halihazırda işleyen bir maden limanı mevcuttur. Bu limanın genişletilmesi için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına başvuru yapılmıştı. Ancak Bakanlık, mevcut limanın kapasite altında çalıştığını öne sürerek limanın genişletilmesini reddetmişti. Bu durum, Körfez’de yeni bir limana ihtiyaç olmadığını açıkça göstermektedir“ dedi.

“Milas’ın tarihine ve doğasına ihanet ediliyor”

Proje ile ilgili daha önce “ÇED Gerekli Değildir” kararının kaldırıldığını, yeni bir ÇED sürecinin başlatıldığını hatırlatan Özcan, projeye yönelik olarak denize, doğaya ve çevrede yaşayanlara zarar vereceği gerekçesiyle Muğla Büyükşehir Belediyesi, Milaslılar ve pek çok dernek tarafından iptal davası açıldığını söyledi. Anayasa Mahkemesi’ndeki yargı sürecinin devam etmesine rağmen dip tarama çalışmalarının başladığını söyleyen Özcan, ”Altın kumlu tabir edilen plaj ve deniz şimdiden çamura bulanmıştır. Bu durum, 5 bin yıllık tarihi geçmişi olan İasos Antik Kenti’nin yanı sıra bölgedeki ekosistem üzerinde de geri dönülemez tahribatlara yol açmaktadır. Böylesine önemli bir kültürel değerin, bir maden şirketinin ticari çıkarları uğruna tahrip edilmesine izin verilmesi, sorumsuz ve geri dönüşü olmayan bir hatadır. Milas’ın tarihine ve doğasına ihanet ediliyor” dedi.

“İasos’u da, Milas’ın kıyılarını da, ekosistemimizi de ranta teslim etmeyeceğiz!”

5 bin yıllık İasos Antik Kenti’nin yanı başında hayata geçirilmek istenen bu proje ile bir avuç sermaye sahibinin çıkarı için tarih, doğa ve deniz ekosisteminin yok edildiğini söyleyen Özcan, “Yerel halk, çevreci gruplar ve bilim insanları, bu projenin hem tarihi hem de doğal mirasına büyük zarar vereceği konusunda hemfikir. Yapılması planlanan maden yükleme ve tahliye limanı projesi, bu bölgenin ekolojik ve arkeolojik bütünlüğünü tehdit etmektedir. Bu proje hayata geçerse, yalnızca İasos Antik Kenti değil, bölgedeki ekosistem, kıyı şeridi ve deniz yaşamı da ağır tahribata uğrayacaktır. Bir avuç şirketin daha fazla kâr elde etmesi için doğa, tarih ve yerel halkın yaşam alanları gözden çıkarılmaktadır. Halka rağmen, doğaya rağmen, tarihe rağmen bu projeyi hayata geçirmek isteyenler, rantın ve talanın peşindedir! Ancak bizler, doğamızı ve tarihimizi korumak için sessiz kalmayacağız. İasos’u da, Milas’ın kıyılarını da, ekosistemimizi de ranta teslim etmeyeceğiz!” diyerek sözlerini tamamladı.

Özcan’dan Bakan Kurum’a 19 soru

Muğla Milletvekili Avukat Gizem Özcan, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’a yanıtlaması istemiyle şu soruları yöneltti;

1) Mahkeme süreci devam eden bir projede inşaat faaliyetlerinin başlatılmasına kimler veya hangi kurumlar tarafından izin verilmiştir?

2) Proje kapsamında 65 bin metrekarelik deniz dibi alanının 14 metre kazılacağı ve çıkan hafriyatın Türkbükü açıklarında denize döküleceği belirtilmektedir. Bu faaliyetlerin deniz ekosistemine zarar vereceği açıkken, bu projeye nasıl onay verilmiştir?

3) Bugüne kadar, ne kadar hafriyat, nereye dökülmüştür? Hafriyatın çıkarılma ve dökülme süreçleri denetlenmekte midir?

4) Söz konusu proje kapsamında gerçekleştirilen dip tarama çalışmaları denetlenmekte midir? Denetlenmişse, bu denetim ne şekilde gerçekleştirilmiş ve denetimden hangi sonuçlar elde edilmiştir?

5) Bu proje nedeniyle İasos Antik Kenti’ne verilecek zararı önlemek için hangi önlemler alınmıştır?

6) Bölge halkının kıyılara erişiminin engelleneceği ve 3. derece arkeolojik sit alanının inşaat faaliyetleriyle tahrip edileceği açıktır. Bu konuda Bakanlığınızın aldığı önlemler nelerdir?

7) Bu proje için Tarım ve Orman Bakanlığı’ndan görüş alınmış mıdır? Tarım ve Orman Bakanlığı, 3573 Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanun madde 20’ye rağmen bu projeyi onaylamış mıdır?

8) Balıkçılık faaliyeti ile madencilik faaliyetinin bir arada olması mümkün değildir. Bölge nesli tükenmekte olan bir çok balık türüne ev sahipliği yapmaktadır. Bunlardan başlıcaları yılan balığı (anguilla anguilla) ve orkinostur. Projenin hayata geçmesi durumunda, nesli tükenmekte olan bu türleri koruyacak bir çalışmanız var mıdır?

9) Birleşmiş Milletler Akdeniz Fokunun (Monachusmonachus) Türkiye’de Korunması Ulusal Eylem Planına göre Akdeniz fokunun görüldüğü yerler arasında Milas Ve Güllük de sayılmıştır. Bu kıyı şeridinde deniz alanında kalan tüm adalar, adacıklar ve taşlar Akdeniz fokunun doğal yaşam alanlarıdır. Projenin bu türün önemli bir yaşam alanını yok edeceği açık değil midir?

10) Proje alanı; Aydın-Muğla-Denizli Planlama Bölgesi 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planına göre “Turizm Tesis Alanı” ve “Deniz” ile, “Kırsal Yerleşme Alanı”, “Arkeolojik Sit Alanı” olarak planlı alanda yer almaktadır. Ayrıca Muğla 1/25000 ölçekli Nazım İmar Planı Revizyonuna göre “Turizm tesis alanı”, “Büyük Kentsel Yeşil Alan”, “Kırsal nitelikli yerleşme alanı”, “Deniz alanı” ve “3.Derece arkeolojik sit alanı” olarak planlı alanda yer almaktadır. Böylesine hassas ve koruma altında olan alanda söz konusu projenin hayata geçmesinin geri dönüşü mümkün olmayan zararlara sebebiyet vereceği açık değil midir?

11)3621 Sayılı Kıyı Kanunu’na tabi alanlarda yapılacak kıyı yapı ve tesisleri için zorunlu olan imar planı onayı sürecinin atlanması hukuka aykırı değil midir?

12)Kıyı ve dolgu alanlarında imar planı süreci tamamlanmadan yapılaşmaya izin verilmesi, İmar Kanunu’nun temel prensiplerine aykırı değil midir?

13) Ruhsat alınmadan önce uygulama imar planının hazırlanması ve onaylanması gerekmekteyken, bu aşama neden atlanmıştır? Bu eksiklik giderilmeden projeye onay verilmesi hukuka aykırı değil midir?

14) Tersaneler ve Kıyı Yapıları Genel Müdürlüğü’ne yasal olarak sunulması gereken “Önceden Modelleme ve Fizibilite Raporu” olmadan, Mekansal Planlama Genel Müdürlüğünden bu proje nasıl geçmiştir?

15) Hukuka aykırı ruhsatlandırma sürecinin bölgedeki diğer maliklerin haklarını ihlal ettiği ve geri dönülemez zararlara neden olduğu açıktır. Bu konuda Bakanlığınız bir süreç işletecek midir?

16) Kamuya ait bir alanın yalnızca kira bedeli karşılığında özel bir firmaya verilmesi kamu zararına yol açmamış mıdır? Bu tür kritik altyapı projelerinin kamusal fayda gözetilerek planlanması ilkesinin bu proje için işletilmediği iddiası hakkındaki görüşleriniz nelerdir?

17) Hukuka aykırı biçimde başlayıp süren proje 24 saat devam etmektedir. Proje sahasına 4 metre mesafede başlayan mahalle yaşamı, yüksek desibeldeki, titreşimli gürültü nedeniyle büyük mağduriyet yaşamaktadır. Bu durumdan, sadece bölgede yaşayan insanlar değil tüm canlılar rahatsız olmaktadır. Geceleri çevrede yaşayanlarını uyutmayan faaliyetlerin acil olarak durdurulması için gerekli önlemler alınacak mıdır?

18) Bölge halkının, yerel yönetimlerin, sivil toplum kuruluşlarının ve uzmanların yoğun tepkisine rağmen, projenin devam etmesinin gerekçesi nedir?

19) Kamu yararına aykırılığı konusunda kuvvetli kanaat oluşmuş olan bu projenin durdurulması ve sürecin yeniden değerlendirilmesi yönünde Bakanlığınızın bir girişimi olacak mıdır?