12.03.2025, 17:37

Sabit saat uygulaması gerekli mi?

Ozan Balık

Karanlıkta Okula, Karanlıkta İşe: Kim Kazanıyor, Kim Kaybediyor?

2016’dan bu yana milyonlarca insan, sabahın kör karanlığında uyanıp işe ve okula gitmeye mahkûm edildi. Kış aylarında sabit yaz saati uygulaması, çocuklardan emekçilere kadar geniş bir kesimi uykusuz, yorgun ve mutsuz bıraktı. Peki, bu sistem neden getirildi? Gerçekten enerji tasarrufu sağlıyor mu, yoksa faturalarımıza yük bindirmek için mi devam ediyor?

⸻

Yanlışın Adı: Sabit Saat Uygulaması

Türkiye, 2016 yılına kadar mevsimsel saat değişimi uyguluyordu. Yazın gün ışığından daha fazla yararlanmak için saatler ileri alınıyor, kışın ise geri çekiliyordu. Ancak AKP hükümeti, tasarruf bahanesiyle bu düzenlemeyi iptal etti ve Türkiye’yi kalıcı yaz saati uygulamasına geçirdi.

Gerekçe neydi? Elektrik tüketimini azaltmak! Ancak bu iddia, gerçeklerle çelişiyor.

Boğaziçi Üniversitesi’nin yaptığı araştırma, sabit saat uygulamasının elektrik tüketimini azaltmadığını, aksine artırdığını gösterdi. İnsanlar sabahın erken saatlerinde karanlıkta kalkıp ışıkları yakıyor, kombileri açıyor, doğal olarak enerji tüketimi yükseliyor. Yani bu kararın tasarrufla hiçbir ilgisi yok.

Peki, kim kazanıyor?

⸻

Elektrik Şirketleri Kazanıyor, Halk Kaybediyor

Enerji tasarrufu sağlanmadığına göre, hükümet neden bu sistemde ısrar ediyor? Cevap basit: Elektrik şirketleri daha fazla kâr ediyor.

Kış aylarında sabahın zifiri karanlığında uyanan milyonlarca insan, daha fazla ışık ve ısınma kullanmak zorunda kalıyor. Bu da doğrudan elektrik faturalarının kabarması anlamına geliyor. Yani sabit saat uygulaması, enerji sektörünün kasasına para akıtmak için bilinçli bir tercih gibi görünüyor.

Oysa dünya, bu tür kararları bilimsel verilere dayanarak alıyor. Avrupa’da birçok ülke, mevsimsel saat değişikliğine devam ediyor çünkü insan sağlığı ve verimlilik açısından en doğru yöntem bu. Türkiye ise inatla bilime değil, şirketlerin çıkarına hizmet eden bir sistemde diretiyor.

⸻

Çocuklar, Emekçiler ve Ruhsal Yıkım

Bu uygulamanın yarattığı tek sorun artan faturalar değil. Çocuklar ve çalışanlar için ciddi sağlık ve psikolojik etkileri var.

Uyku düzeni bozuluyor: Çocuklar ve çalışanlar karanlıkta uyanıyor, vücut biyolojik olarak henüz güne hazır değil.
Dikkat eksikliği artıyor: Okullarda ve işyerlerinde verimlilik düşüyor, konsantrasyon zayıflıyor.
Ruhsal sağlık bozuluyor: Uzmanlar, sürekli karanlıkta uyanmanın depresyon ve stres seviyesini artırdığını söylüyor.

Yazarın Önceki Makalesi Yazarın Sonraki Makalesi

Takımlar	O	P
1. Galatasaray	19	46
2. Fenerbahçe	19	43
3. Trabzonspor	20	42
4. Göztepe	19	36
5. Beşiktaş	19	33
6. Samsunspor	20	30
7. Başakşehir FK	19	29
8. Gaziantep FK	19	25
9. Kocaelispor	19	24
10. Alanyaspor	19	22
11. Antalyaspor	20	20
12. Gençlerbirliği	19	19
13. Çaykur Rizespor	19	19
14. Konyaspor	19	19
15. Kasımpaşa	20	16
16. Eyüpspor	19	15
17. Kayserispor	19	15
18. Fatih Karagümrük	19	9

Takımlar	O	P
1. Amed SK	22	43
2. Erzurumspor FK	22	42
3. Esenler Erokspor	22	41
4. Pendikspor	22	38
5. Çorum FK	22	38
6. Bodrum FK	22	36
7. Keçiörengücü	22	33
8. Bandırmaspor	22	33
9. Iğdır FK	22	33
10. Boluspor	22	32
11. Van Spor FK	22	31
12. İstanbulspor	23	31
13. Manisa FK	22	30
14. Sivasspor	22	29
15. Ümraniyespor	22	27
16. Sarıyer	22	27
17. Serik Belediyespor	22	26
18. Sakaryaspor	22	23
19. Hatayspor	23	7
20. Adana Demirspor	22	2

Takımlar	O	P
1. Arsenal	23	50
2. Manchester City	23	46
3. Aston Villa	23	46
4. Manchester United	23	38
5. Chelsea	23	37
6. Liverpool	23	36
7. Fulham	23	34
8. Brentford	23	33
9. Newcastle United	23	33
10. Everton	23	33
11. Sunderland	23	33
12. Brighton & Hove Albion	23	30
13. Bournemouth	23	30
14. Tottenham	23	28
15. Crystal Palace	23	28
16. Leeds United	23	26
17. Nottingham Forest	23	25
18. West Ham United	23	20
19. Burnley	23	15
20. Wolverhampton	23	8

Takımlar	O	P
1. Barcelona	21	52
2. Real Madrid	21	51
3. Atletico Madrid	21	44
4. Villarreal	20	41
5. Espanyol	22	34
6. Real Betis	21	32
7. Celta Vigo	21	32
8. Real Sociedad	21	27
9. Osasuna	21	25
10. Deportivo Alaves	22	25
11. Girona	21	25
12. Elche	21	24
13. Sevilla	21	24
14. Athletic Bilbao	21	24
15. Valencia	21	23
16. Rayo Vallecano	21	22
17. Getafe	21	22
18. Mallorca	21	21
19. Levante	20	17
20. Real Oviedo	21	13