İş cinayetlerine ve deprem hasarlarına karşı araştırma önergesi

Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Adana Milletvekili Dr. Müzeyyen Şevkin, bir deprem ülkesi olan Türkiye’nin en önemli gündemlerinden birinin depreme hazırlık ve deprem sonrası oluşacak hasarların en aza indirilmesi konusunda yapılması gereken çalışmalar olduğuna dikkat çekti.

Özellikle yakın geçmişte yaşanan depremlerin neden olduğu büyük acıların yurttaşların hafızalarındaki tazeliğini koruduğuna işaret eden Jeoloji Yüksek Mühendisi Dr. Müzeyyen Şevkin, depreme hazırlık ve deprem sonrası oluşacak hasarların en aza indirilmesi konusunda atılması gereken bir çok adım bulunduğunu, bu adımların en önemlilerinden birinin de “yapı üretimi aşamasının mühendislik esaslarına uygun olarak gerçekleştirilmesinin sağlanması” olduğuna işaret etti.

Dr. Şevkin, bu kapsamda şantiye şeflerinin çalışma usulü ile ilgili idarenin görevleri, yapılması gereken değişiklikler, şantiye sahalarının gözetilmesi, iş cinayetlerinin en aza indirilmesi amacıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne (TBMM) araştırma önergesi sundu.

“DEPREM HASARLARININ BÜYÜK KISMI JEOLOJİK YAPI VE ZEMİN ÖZELLİKLERİNİN YANI SIRA İNŞAAT HATALARINDAN KAYNAKLANIYOR”

Deprem hasarlarının çok büyük bir kısmının jeolojik yapı ve zemin özelliklerinin yanı sıra inşaat hatalarından kaynaklandığını, bu alanda yapılacak düzenlemelerin başında ise şantiye şefliği görevinin geldiğini vurgulayan Dr. Şevkin, araştırma önergesinde şu bilgilere yer verdi: “Bir yapının, veya mühendislik-mimarlık hizmeti gerektiren herhangi bir işin, plan, proje ve hesaplarına, ilgili fen ve sanat kurallarına, teknik mevzuata uygun olarak yürütülmesi ve denetlenmesi işi şantiye şefliği olarak bilinir. Ayrıca işçi sağlığı ve iş güvenliğini şantiye sahasında gözetmek gibi önemli bir rolü vardır. Bugün ülkemizde her yıl iki binin üzerinde işçinin iş cinayetlerinde hayatını kaybettiğini ve bunun büyük çoğunluğunun inşaat işlerinde olduğunu vurgulamak gerekiyor. Düşünün ki 2020 yılına ait yapı ruhsatı verilerine göre inşaat mühendisi şantiye şeflerinin üstlendiği ruhsat oranı yüzde 45.8’dir.”

“ŞANTİYE ŞEFLERİNİN GÖREVİ KAĞIT ÜZERİNDE KALMAMALI”

Özellikle, sınırlı durumlar dışında, her şantiye şefinin sadece bir şantiyede tam zamanlı olarak görevlendirilmesinin önemine dikkat çeken Dr. Şevkin, araştırma önergesinin devamında şu ifadeleri kullandı:

“Meslek alanlarında eğitim almamış pek çok kişinin şantiye şefliği yapmasına göz yumulan bir Türkiye’de yaşıyoruz. Şantiye şefliği, sürekli eğitime gereksinim duyan bir görev alanıdır. Şantiye şefleri Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) tarafından belirlenen mühendislik asgari ücretinin altında çalıştırılmamalı, hak ve ücretleri yasal güvenceye alınmalıdır. Dolayısıyla bu görevin yerine getirilmesi için ilgili meslek odalarının vereceği eğitimlere katılıp belgelendirilmesi şarttır. Şantiye şefliği görevinin, sadece resmi prosedürleri tamamlamak amacıyla kağıt üzerinde kaldığına da şahit olunmaktadır. Türkiye gibi bir deprem ülkesinde şantiye şefliğinin ilgili kurum ve kuruluşun gözü önünde kağıt üzerinde kalması, halkın can ve mal güvenliği açısından tehdit oluşturmaktadır. TMMOB’ye bağlı İnşaat Mühendisleri Odası’nın şantiye şefliği alanında sorunların çözümü için önerilerini Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na iletmiş olmasına rağmen Bakanlığın hazırladığı taslak, yapı güvenliğinin önemsenmediğini göstermektedir. Tüm bu nedenlerle Şantiye Şefleri Hakkında Yönetmelikte; şantiye şefliği ve idarenin görevleri, uygulanacak ilke ve kurallar, şantiye şeflerinin çalışma usulü ile ilgili idarenin görevleri gibi başlıklarda yapılması gereken değişiklikler ile yukarıda açıkladığımız gerekçeler doğrultusunda Anayasa’nın 98 ve içtüzüğümüzün 104 ve 105. maddeleri gereğince meclis araştırması açılmasını saygılarımızla arz ve teklif ederiz.”