Düzen ne zaman bozulur? (1)
Düzen İlk Çitin Çekilmesi İle mi?
Düzen söz konuşu olunca, bayılmaya başladım şu Fransız Düşünür olarak bilinen, Filozof Jean-Jacques Rousseau'ya (1712-1778).
"Bilinen" diyerek biraz kuşkucu mu başladım tümceye. Yok. Neden mi? Anlatayım. Nedense bizde tarih pek "bilimsel" anlatıldığından, öğretildiğinden masal gibidir.
J.J. Rousseau, İstanbul'da bizim Topkapı Sarayında saat tamirciliği yağan bir adamın oğludur. Annesi doğumundan 9 gün sonra ölür ve kendisini Babası ve Teyzesi büyütür.
Daha sonra da, İstanbul'da bir toprak ağası ile kavga ettiğinden, belki de bunu bahane yapıp, teyzesi ile birlikte İsviçre'nin Nyon şehrine kaçar ve oraya yerleşir.
Rousseau, amcasının yanında bir süre yaşadıktan sonra evden (Cenevre) kaçar ve 1728-1738 yılları arasında, sekreterlik, müzik hocalığı ve tercümanlık yaparak, Fransa ve İtalya'yı dolaşır.
O yıllarda Fransa'da yazıları yasaklanınca dostu David Hume'un daveti üzerine İngiltere'ye gider. Bütün bu yaşadıkları onun siyasi ve düşünsel kişiliğini de geliştirir, olgunlaştırır.
J.J. Rousseau, toplumda ki "güçlünün haklı kabul edilmesi" olgusu karşısında, toplumu, düzeni ve sistemi sorgulamaya başlar.
J.J. Rousseau'nun 1762'de yazdığı TOPLUM SÖZLEŞMESİ yapıtında, "İlk çitin çakılması ile, toplumsal düzenin bozulduğunu"; oysa toplumların yazılı-sözlü sözleşmeler ile bir arada bulunduğundan söz eder ve bu sözleşmenin gereğini yapacak olan aygıtın da, Devlet olduğunu anlatır.
Yapıtında, "Yaratıcı’nın elinden çıktığında her şey iyidir. Her şey insanların elinde bozulur," sözleriyle açıklar. Bütün tarih boyunca da bunu yönetecek, gözetecek şeyin de "Devlet" olduğunu savunur, devletin böyle bir süreç sonunda çıktığını iddia eder.
Günümüz dünyası o hale geldi ki, "doğrular" bile kişilere göre değişir oldu. Yıllar önce yazılmış bir yaptın bile farklı çevirilerini görünce, insan neye inanacağına şaşırıp kalıyor.
Sözünü ettiğim farklı çevride ise, J.J.Rousseau'nun ilk toprak parçasının etrafını çitle çevirip “Burası benimdir” diyene kanmayıp, "Meyveler herkesindir. Toprak hiç kimsenin değildir. Ve bunu unutursanız, mahvolursunuz” diye haykırsaydı, işte o adam, insanlık, nice suçlardan, savaşlardan ve cinayetlerden kurtulacaktı diyor.
Konya'da bir hastanede, insanların can güvenliklerini sağlaması gereken bir görevli tarafından, hem de sağlık sisteminin can damarı bir doktoru ve çevresindekileri katletmesi bir çok yönü ile incelenmesi gereken bir olaydır.
Tamam ilk çitin çekilmesi ile, gök kubbenin altında ki her şey, herkesin iken birlerinin olmaya başlaması ile savaşlar, kavgalar başlıyor. Bu sistemi korumak için de devletler ortaya çıkıyor.
İşte ilk "düzen", ilk çitin çekilmesi ile başlıyor bozulmaya.
Bu bozuk düzeni savunmak, korumak ve yaşatmak için de devletler, ordular kuruluyor, silahlar icat ediliyor.
Dinlerin de bu sistemlerin legalleştiricisi (yasaya, duruma uygunlaşmak) olduğunu düşünürsek, insanoğlunun serüvenini daha net olarak görürüz.
"Kaba güç ilk köleleri yarattı, köleliği kölelerin korkaklıkları sürdürdü." sözünün üstüne ne denilebilir ki!..
Oysa bu dünya herkese yetecekti. Neyzen Tevfik'in dediği gibi, "Ekmek herkese yetecekti aslında. Tarlaya karga dadandı, ambara fare, fırına hırsız, memlekete harami…”
Sonrası mı, sonra. "Arkası yarın"
| Takımlar | O | P |
|---|---|---|
1. Galatasaray |
19 | 46 |
2. Fenerbahçe |
19 | 43 |
3. Trabzonspor |
20 | 42 |
4. Göztepe |
19 | 36 |
5. Beşiktaş |
19 | 33 |
6. Samsunspor |
20 | 30 |
7. Başakşehir FK |
19 | 29 |
8. Gaziantep FK |
19 | 25 |
9. Kocaelispor |
19 | 24 |
10. Alanyaspor |
19 | 22 |
11. Antalyaspor |
20 | 20 |
12. Gençlerbirliği |
19 | 19 |
13. Çaykur Rizespor |
19 | 19 |
14. Konyaspor |
19 | 19 |
15. Kasımpaşa |
20 | 16 |
16. Eyüpspor |
19 | 15 |
17. Kayserispor |
19 | 15 |
18. Fatih Karagümrük |
19 | 9 |
| Takımlar | O | P |
|---|---|---|
1. Amed SK |
22 | 43 |
2. Erzurumspor FK |
22 | 42 |
3. Esenler Erokspor |
22 | 41 |
4. Pendikspor |
22 | 38 |
5. Çorum FK |
22 | 38 |
6. Bodrum FK |
22 | 36 |
7. Keçiörengücü |
22 | 33 |
8. Bandırmaspor |
22 | 33 |
9. Iğdır FK |
22 | 33 |
10. Boluspor |
22 | 32 |
11. Van Spor FK |
22 | 31 |
12. İstanbulspor |
23 | 31 |
13. Manisa FK |
22 | 30 |
14. Sivasspor |
22 | 29 |
15. Ümraniyespor |
22 | 27 |
16. Sarıyer |
22 | 27 |
17. Serik Belediyespor |
22 | 26 |
18. Sakaryaspor |
22 | 23 |
19. Hatayspor |
23 | 7 |
20. Adana Demirspor |
22 | 2 |
| Takımlar | O | P |
|---|---|---|
1. Arsenal |
23 | 50 |
2. Manchester City |
23 | 46 |
3. Aston Villa |
23 | 46 |
4. Manchester United |
23 | 38 |
5. Chelsea |
23 | 37 |
6. Liverpool |
23 | 36 |
7. Fulham |
23 | 34 |
8. Brentford |
23 | 33 |
9. Newcastle United |
23 | 33 |
10. Everton |
23 | 33 |
11. Sunderland |
23 | 33 |
12. Brighton & Hove Albion |
23 | 30 |
13. Bournemouth |
23 | 30 |
14. Tottenham |
23 | 28 |
15. Crystal Palace |
23 | 28 |
16. Leeds United |
23 | 26 |
17. Nottingham Forest |
23 | 25 |
18. West Ham United |
23 | 20 |
19. Burnley |
23 | 15 |
20. Wolverhampton |
23 | 8 |
| Takımlar | O | P |
|---|---|---|
1. Barcelona |
21 | 52 |
2. Real Madrid |
21 | 51 |
3. Atletico Madrid |
21 | 44 |
4. Villarreal |
20 | 41 |
5. Espanyol |
22 | 34 |
6. Real Betis |
21 | 32 |
7. Celta Vigo |
21 | 32 |
8. Real Sociedad |
21 | 27 |
9. Osasuna |
21 | 25 |
10. Deportivo Alaves |
22 | 25 |
11. Girona |
21 | 25 |
12. Elche |
21 | 24 |
13. Sevilla |
21 | 24 |
14. Athletic Bilbao |
21 | 24 |
15. Valencia |
21 | 23 |
16. Rayo Vallecano |
21 | 22 |
17. Getafe |
21 | 22 |
18. Mallorca |
21 | 21 |
19. Levante |
20 | 17 |
20. Real Oviedo |
21 | 13 |
Galatasaray
Fenerbahçe
Trabzonspor
Göztepe
Beşiktaş
Samsunspor
Başakşehir FK
Gaziantep FK
Kocaelispor
Alanyaspor
Antalyaspor
Gençlerbirliği
Çaykur Rizespor
Konyaspor
Kasımpaşa
Eyüpspor
Kayserispor
Fatih Karagümrük
Amed SK
Erzurumspor FK
Esenler Erokspor
Pendikspor
Çorum FK
Bodrum FK
Keçiörengücü
Bandırmaspor
Iğdır FK
Boluspor
Van Spor FK
İstanbulspor
Manisa FK
Sivasspor
Ümraniyespor
Sarıyer
Sakaryaspor
Hatayspor
Adana Demirspor
Arsenal
Manchester City
Aston Villa
Manchester United
Chelsea
Liverpool
Fulham
Brentford
Newcastle United
Everton
Sunderland
Brighton & Hove Albion
Bournemouth
Tottenham
Crystal Palace
Leeds United
Nottingham Forest
West Ham United
Burnley
Wolverhampton
Barcelona
Real Madrid
Atletico Madrid
Villarreal
Espanyol
Real Betis
Celta Vigo
Real Sociedad
Osasuna
Deportivo Alaves
Girona
Elche
Sevilla
Athletic Bilbao
Valencia
Rayo Vallecano
Getafe
Mallorca
Levante
Real Oviedo