Kağıt ve atık toplayıcıların sorunları Meclis gündeminde

CHP İzmir Milletvekili Özcan Purçu, Türkiye’de kayıt dışı çalışan geri dönüşüm işçilerinin çalışma ve yaşam koşullarının iyileştirilmesi, yaşadıkları sorunların ve kaynaklarının tüm boyutlarıyla araştırılması amacıyla; TBMM Genel Kurulu’na araştırma önergesi sundu.

İzmir 18.04.2022, 10:03
Kağıt ve atık toplayıcıların sorunları Meclis gündeminde

CHP İzmir Milletvekili Özcan Purçu, Türkiye’de kayıt dışı çalışan geri dönüşüm işçilerinin çalışma ve yaşam koşullarının iyileştirilmesi, yaşadıkları sorunların ve kaynaklarının tüm boyutlarıyla araştırılması, Türkiye’deki çevre politikaları ve geri dönüşüm sisteminde iyileştirmeler yapılarak, verimliliğinin arttırılması ve buna dayalı yeni bir iş kolu oluşturulması amacıyla; TBMM Genel Kurulu’na araştırma önergesi sundu.

Araştırma önergesi üzerine açıklamada bulunan CHP’li Milletvekili Purçu, “Türkiye’de Geri Dönüşüm İşçileri, yaptıkları işin düşük geliri, sağlıksız ve sosyal güvenceden yoksun çalışma ve yaşam koşulları, çöple uğraşmanın toplumsal olarak pislikle ilişkilendirilmesi gibi nedenlerle toplumsal dışlanmışlığı en fazla yaşayan iş kollarından birinin üyeleridir.” dedi.

Kâğıt Geri Dönüşüm Sanayicileri Derneği (AGED) İstanbul Üniversitesi Şehir Politikaları Uygulama ve Araştırma Merkezi iş birliği ile yapılan, Ocak 2022 tarihinde yayınlanan, Sokak Toplayıcılarının Sosyoekonomik Yapısı Araştırmasındaki verilere değinen Purçu, “Sokak toplayıcılarının haftanın 6 günü çalışarak aylık ortalama 2.560 TL kazandıkları hesaplamıştır. Katılımcıların %69,4’ünün sağlık hizmetlerinden yararlanamadığı ve yarısının ise yaptıkları işten ötürü olumsuz karşılandıkları görülmüştür. Katılımcıların çoğu hem sosyal hem de ekonomik anlamda bulundukları durumun Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının bünyesinde çalışma imkânıyla düzeleceğine inanmaktadır.” açıklamasında bulundu.

Sık sık atık toplayıcılarla bir araya gelen, Derneklerinin temsilcileriyle görüşen CHP’nin Roman Milletvekili Purçu, yakın zamanda genel kurul konuşmasında dile getirdiği bu konuda araştırma önergesi de vererek, konuyu meclis gündeminde tutmakta ısrarcı oldu. Hurdacılar ve atık toplayıcıların sık sık kendisiyle görüştüğünü belirten Özcan Purçu, sokaktan geçinen ve tamamen kendi alın teriyle para kazanmaya çalışan, topladıkları veya satın aldıkları atık, hurda, kağıtlardan geçinen bu yoksul kesimin zor durumda olduğunu, sürekli ceza ödediklerini, jandarma tarafından mallarına el konulduğunu söyledi. Sosyal devlet anlayışından bihaber, baskıcı ve düzensiz yöntemlerle AKP iktidarı tarafından yoksulluğa ve hatta suça itilen bu meslek grubuna ilişkin, derhal yeni ve kapsayıcı düzenlemelerin yapılması gerektiğini ifade ederek, “CHP olarak ezilen, yok sayılan, hakları ihlal eden her kesimden vatandaşımızın yanındayız! İktidarımızda hak ettiklerine kavuşacaklar!” dedi.

Araştırma önergesinde, 2021 yılının Ekim ayında İstanbul Alaşehir’de atık toplayıcıları ve kâğıt toplama alanlarına yapılan baskında 200'e yakın kişi gözaltına alınmasına ilişkin olarak, “Atık toplama depolarında bulunan malzemelere el konulmuştur. Bu tür baskınlarda geri dönüşüm işçileri; çevre ve halk sağlığını tehlikeye sokmak, kayıt dışı ve sağlıksız koşullarda istihdama yol açmak, kamu zararı ve haksız kazan elde etmek, güvenlik sorunu yaratmak, kayıt dışı göçmen çalıştırmak gibi nedenlerle suçlanmıştır. Bu tür olayların tekrarlanmaması ve hak ihlallerinin önlenmesi adına, geri dönüşüm işçiliği yeni bir iş kolu olarak kabul edilmeli, bu alanda faaliyet gösteren işçiler kayıt altına alınarak kendileri ve aileleri sosyal güvenlik şemsiyesi altına alınmalıdır” diyen CHP’li Özcan Purçu, geri dönüşüm işçilerinin çalışma ve yaşam koşullarının iyileştirilmesine ilişkin şu önerileri sıraladı:

Atık toplama işçilerinin çalışma sağlık koşullarının iyileştirilmesi için toplayıcılık esnasında kendilerini koruyabilecekleri mesleğe özgü yeni ekipmanların hazırlanması, toplama sırasında kullanılacak önlük ile iş eldiveni, toza ve bulaşıcı hastalıklara karşı koruyucu maske, güneşe karşı şapka, koruyucu siperlik gibi koruyucu kıyafetlerin çalışma koşullarına uygun olarak tasarlanması önerilmektedir. Bu kapsamda işçilere haftalık ve aylık belirli periyotlarda, geri dönüşüme uygun atıkları sattıkları tesis veya kurumlarca ücretsiz olarak bu ekipmanların temin edilmesi gerekmektedir.

Atıkların toplandığı “çek çek” adı verilen araçların, hijyen koşullarına ve kent estetiğine uygun şekilde projelendirilmesi, geri dönüşüm işçilerinin daha çağdaş araçları kullanmasına olanak sağlanması gereklidir. Kayıt altına alınan ve kendilerine verilen kimliklerle toplama faaliyetlerine devam etmesi planlanan işçiler için “çek çek” adlı araçların kullanımdan kaldırılarak, bölge şartlarına uygun olarak tasarlanan yeni araçların belediyelerce atık kâğıt işçilerine sunulması çözüm önerilerinden birisidir.

Ayrıca, mevcut koşullarda sağlıklı ve hijyenik çalışma şartlarına erişemeyen geri dönüşüm işçileri için İl Sağlık Müdürlükleri tarafından her yıl sağlık taraması yapılması, iş alanları ile ilgili hepatit, tüberküloz ile tetanos vb. aşıların tamamlanması ve takibi önemli gerekliliklerdendir.

Kentsel yoksulluk nedeniyle atık toplama sektörü, bazı ailelerde bir aile mesleğine dönüşmüş durumdadır. Bu durumda geri dönüşüm işçiliği yapan çocuklar, Anayasal eğitim haklarından mahrum bırakılmaktadırlar. Özellikle geri dönüşüm işçiliği, mevsimlik tarım işçiliği, sokak satıcılığı gibi kayıt dışı çalışma oranının yüksek olduğu, resmi olmayan iş kollarında çocuk işçiliğinin önlenmesi için Millî Eğitim Bakanlığı tarafından özel bir program hazırlanması, dezavantajlı olarak eğitim hayatına başlamak zorunda kalan çocuklar için burs desteğinin sağlanması, ailelerin çocuklarını çalıştırmaması için sigorta primlerinde yapılacak teşvik destekleri, denetimler ve bilinçlendirme faaliyetleri ile çocukların eğitim hakkının güvence altına alınması zorunlu bir ihtiyaç haline gelmiştir.

Yorumlar (0)
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 38 102
2. Fenerbahçe 38 99
3. Trabzonspor 38 67
4. Başakşehir 38 61
5. Kasımpasa 38 56
6. Beşiktaş 38 56
7. Sivasspor 38 54
8. Alanyaspor 38 52
9. Rizespor 38 50
10. Antalyaspor 38 49
11. Gaziantep FK 38 44
12. A.Demirspor 38 44
13. Samsunspor 38 43
14. Kayserispor 38 42
15. Hatayspor 38 41
16. Konyaspor 38 41
17. Ankaragücü 38 40
18. Karagümrük 38 40
19. Pendikspor 38 37
20. İstanbulspor 38 16
Takımlar O P
1. Eyüpspor 34 75
2. Göztepe 34 70
3. Sakaryaspor 34 60
4. Bodrumspor 34 57
5. Ahlatçı Çorum FK 34 56
6. Kocaelispor 34 55
7. Boluspor 34 53
8. Gençlerbirliği 34 51
9. Bandırmaspor 34 50
10. Erzurumspor 34 44
11. Ümraniye 34 43
12. Manisa FK 34 40
13. Keçiörengücü 34 40
14. Adanaspor 34 39
15. Şanlıurfaspor 34 38
16. Tuzlaspor 34 38
17. Altay 34 10
18. Giresunspor 34 7
Takımlar O P
1. M.City 38 91
2. Arsenal 38 89
3. Liverpool 38 82
4. Aston Villa 38 68
5. Tottenham 38 66
6. Chelsea 38 63
7. Newcastle 38 60
8. M. United 38 60
9. West Ham United 38 52
10. Crystal Palace 38 49
11. Brighton 38 48
12. Bournemouth 38 48
13. Fulham 38 47
14. Wolves 38 46
15. Everton 38 40
16. Brentford 38 39
17. Nottingham Forest 38 32
18. Luton Town 38 26
19. Burnley 38 24
20. Sheffield United 38 16
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 95
2. Barcelona 38 85
3. Girona 38 81
4. Atletico Madrid 38 76
5. Athletic Bilbao 38 68
6. Real Sociedad 38 60
7. Real Betis 38 57
8. Villarreal 38 53
9. Valencia 38 49
10. Deportivo Alaves 38 46
11. Osasuna 38 45
12. Getafe 38 43
13. Celta Vigo 38 41
14. Sevilla 38 41
15. Mallorca 38 40
16. Las Palmas 38 40
17. Rayo Vallecano 38 38
18. Cadiz 38 33
19. Almeria 38 21
20. Granada 38 21