Doğan Apartmanı

Yeryüzündeki varlıklar arasında en iyi sır saklayanlar binalardır derim yıllardan beri. İçinde yaşayanların her türlü sırrına tanık olurlar da hiç kimseye tek şey söylemezler. Söyleyemezler çünkü. Nasıl söylesinler? dilleri yok ki..

Binaların çoğu, sadece içinde yaşayanların sırlarına vakıf olan sıradan yapılardır. Çoğumuzun içinde yaşamakta olduğu evler böyledir işte. Ama bazı binalar vardır ki sadece içinde yaşayanların değil bir kentin, bir tarihin sırlarını barındırırlar içlerinde. “Ahh” dersiniz onlar için. Keşke ağzı dili olsa da konuşsa. Doğan apartmanı da onlardan biri işte.

Önce bulunduğu yerden başlayayım isterseniz. Serdar-ı Ekrem sokak No 30. Serdar-ı Ekrem sokak Galata Kulesi’ne açılan sokaklardan biri. Muhteşem bir Anadolu yakası manzarasına sahip Anadolu yakasının en güzel manzarasına sahip olan yer Galatasaray Lisesi’nin arka bahçesidir. Serdar-ı Ekrem sokağın manzarası da ikinci sırada gelir.

Sokağa girer girmez seçersiniz apartmanı kimseye sormanıza gerek yok. Fransız balkonları ve haşmetli görünümü ile “ben buradayım” der adeta.

Binanın bulunduğu arazide önceleri Prusya büyükelçiliği varmış. Fazla kalmamışlar burada. Gümüşsuyu semtinde bulunan binalarına taşınınca (Bugünkü Almanya konsolosluk binası) elçilik, Belçikalı Helbig ailesi satın almış burayı ve sözünü ettiğim binayı inşa ettirmiş. Yıl 1895 yani 130 yaşında binamız. İnşa edilirken o dönemde İstanbul’da yaşayan Levantenlerin içinde maddi durumu diğerlerinden daha iyi olan seçkinler için tasarlanmış her şey. U biçimindeki bina dört bloktan oluşuyor. Her blok kendi müstakil girişine sahip. Büyüklüğü 90-300 metrekare arasında değişen 51 daire var içinde. Ana giriş kapısındaki vitraylar ile her mevsim ayrı güzellikte olan bahçesi gerçekten göz kamaştırıyor.

Öyle elini kolunu sallayan giremez buraya. Bir alay formalitesi var. Pek çok izin gerekiyor. Ben bir kez girebildim sahtekârlık yaparak. Emlak danışmanlığı yapan bir dostumdan binada satılık bir daire olduğunu öğrenmiştim. Alıcı kılığında girdim içeri doya doya gezdim açıkçası. Ama alıcı kılığında girebilmek için bile bir alay ahiret sorusunu yanıtlayıp verdiğim yanıtları kanıtlayan belgeler ibraz etmek zorunda kalmıştım.

İstanbul’un ilk asansörlü binası derler onun için. İstanbul bu. Efsaneler şehri. Böyle olunca tarihi yapılar hakkında efsane üretmek de kolay oluyor tabi. Aynı iddiayı taşıyan iki bina daha var İstanbul’da Pera Palas oteli ve Suriye Apartmanı. Hangisi doğrudur? fala bakmak gerek.

Asansör efsanesini bir kenara bırakacak olursak eğer Binanın sakinlerine sunduğu ve belki de inşa edildiği yıllarda benzerine dünyada bile rastlanmamış olan ilginç hizmetler var. Örneğin en üst katta bina sakinlerinin kullanımına açık bir kitaplık ve spor salonu. (Günümüzde de etkin) Yine en üst katta her daireye ait bir adet hizmetçi odası. Önceleri binanın yanında bir de tenis kortu varmış. Birtakım anlaşmazlıklar sonucu yıkılmış burası bugün otopark olarak kullanılıyor. Maalesef.

Binanın tarihine dönelim isterseniz binanın mülkiyeti 1919 yılında Mair de Botton adlı şahsa geçmiş. O da biranın adını Botton Han yapmış. Ardından Victoria sigorta şirketi alıyor burayı adı da değişiyor doğal olarak. “Victoria Han” Sonraki sahibi ise Yapı ve Kredi bankası kurucularından Kazım Taşkent. 1939 yılında İsviçre’de kayak yaparken çığ altında kalarak vefat eden oğlu Doğan’ın adını veriyor binaya.

Doğan kardeş, bizim kuşağın en prestijli çocuk dergisi idi. Çocukluğunu 60 lı yıllarda yaşayanlar çok iyi bilirler. Bu dergi de Doğan Taşkent adına çıkarılmıştı.

Bina zaman zaman tadilat geçirerek geldi bugünlere. Ardında 1920 lerin bohem partilerini, daha önce bu platformda yaşamını özetlemeye çalıştığım sakallı Celal’in hizmetçi odalarından birinde ikamet edişini bırakarak. Kimler oturmadı ki burada? Bedri Rahmi Eyüpoğlu ve Sabahattin Eyüpoğlu’nun kardeşleri ülkenin ilk kadın mimarlarından Mualla Eyüboğlu, Türkiye solunun en önemli araştırmacılarından Rasih Nuri İleri , Bir zamanların İstanbul Baro Başkanı Yücel Sayman ve daha niceleri…

İki de film çekildi burada. Muhsin Bey ve Eşkıya.

Günümüzde de burada oturan hayli ünlü var. İsimlerini burada zikretmek istemiyorum.

Yolunuz düşerse Galata civarına mutlaka uğrayın buraya hiç değilse önünden geçin. 130 yılın öyküsüne de saygılarınız belirtin.

Bina bu saygıyı hak ediyor. Tabi bence.